6 tác hại của niềng răng cần lưu ý

Niềng răng là phương pháp sử dụng các khí cụ chỉnh nha để khắc phục tình trạng răng hô, móm, thưa, khấp khểnh,… cải thiện chức năng ăn nhai và thẩm mỹ hàm răng, tuy nhiên nếu quy trình này thực hiện sai kỹ thuật có thể gây ra các tác hại như viêm nướu, sâu răng, mất canxi răng, ảnh hưởng cấu trúc xương hàm, tiêu xương chân răng và cứng khớp. Các hậu quả của quá trình niềng răng thường gây ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe răng và nướu.

1. 6 tác hại của niềng răng cần lưu ý

Niềng răng có thể gây ra 6 tác hại gồm viêm hoặc nhiễm trùng nướu, sâu răng, mất canxi răng, thay đổi cấu trúc xương hàm, tiêu chân răng và cứng khớp nếu quá trình niềng răng thực hiện sai kỹ thuật. Cụ thể:

1.1. Bị viêm hoặc nhiễm trùng nướu

Viêm nướu là tác hại niềng răng phổ biến và thường xuất hiện sớm do hệ thống mắc cài và dây cung có nhiều khe kẽ tạo môi trường cho vi khuẩn phát triển gây ra viêm, nhiễm trùng nướu. Ngoài ra, áp lực mạnh từ dây cung và mắc cài còn gây sưng đỏ, chảy máu nướu,… tạo điều điều kiện cho vi khuẩn tấn công.

Khi niềng răng mắc cài nếu không vệ sinh răng miệng sạch sẽ và kiểm tra răng niềng định kỳ thì có thể gây viêm, nhiễm trùng nướu, tụt lợi, ảnh hưởng thẩm mỹ hàm răng, thậm chí tác động không tốt đến xương hàm.

1.2. Sâu răng

Sâu răng là tình trạng thường gặp khi niềng răng bằng mắc cài do mắc cài được gắn cố định trên răng khiến bàn chải đánh răng khó di chuyển và vệ sinh kỹ các ngóc ngách ở kẽ răng trong thời gian dài. Sâu răng làm cho răng bị tổn thương cấu trúc từ bên trong, nếu không được khắc phục kịp thời sẽ lây lan qua các răng lân cận, làm răng bị suy yếu, vỡ hoặc viêm tủy.

Để phòng ngừa tác hại sâu răng khi niềng răng, bạn nên vệ sinh răng kỹ lưỡng ít nhất 2 lần/ngày, kết hợp sử dụng thêm bàn chải kẽ răng và máy tăm nước để làm sạch răng sâu hơn.

1.3. Mất canxi răng

Mất canxi răng là tác hại thường xảy ra khi niềng do ăn uống không phù hợp và vệ sinh răng miệng sai cách trong quá trình điều trị, khiến vi khuẩn tấn công và làm mất lớp khoáng chất ở men răng, đặc biệt là canxi. Về lâu dài, mất canxi răng gây suy yếu lớp bảo vệ trên bề mặt răng, xuất hiện các vết đục trên răng và tăng nguy cơ sâu răng, suy yếu răng.

1.4. Thay đổi cấu trúc xương hàm

Thay đổi cấu trúc xương hàm là tác hại do niềng răng với lực siết quá lớn, gây áp lực quá lớn đến chân răng và làm cho quá trình tiêu xương ở phía bị kéo diễn ra nhanh hơn quá trình tái tạo xương ở phía đối diện. Thông thường, quá trình tiêu và tái tạo xương diễn ra đồng thời để răng dịch chuyển ổn định nhưng khi mất cân bằng sẽ ảnh hưởng không tốt đến xương hàm.

Tác hại thay đổi cấu trúc xương hàm làm tăng rủi ro trượt răng, khó ổn định kết quả sau khi niềng răng, suy giảm chức năng ăn nhai và gây ảnh hưởng đến thẩm mỹ gương mặt của bệnh nhân.

1.5. Tiêu chân răng

Tiêu chân răng là tác hại niềng răng xảy ra do chịu tác động của lực chỉnh nha kéo dài, làm suy giảm mật độ, thể tích của xương ổ răng. Mặc dù mức độ tiêu xương nhẹ giúp răng có thể dịch chuyển dễ dàng hơn, nhưng nếu quá trình tái tạo xương ổ răng không theo kịp tốc độ tiêu xương sẽ làm giảm độ bền vững của răng, khiến răng dễ lung lay và giảm tuổi thọ lâu dài. Tác hại này thường diễn ra âm thầm, không có biểu hiện rõ ràng, chỉ được phát hiện thông qua thăm khám và chụp X-quang định kỳ.

1.6. Cứng khớp

Cứng khớp là tác hại hiếm gặp khi niềng răng do không chăm sóc răng đúng cách trong thời gian dài và chỉ có thể phát hiện thông qua chụp X-quang. Tình trạng này khiến răng bị dính trực tiếp vào xương ổ răng và không thể di chuyển dù đã tác động lực, tuy nhiên các răng lân cận vẫn dịch chuyển, hình thành các kẽ hở trên răng. Hậu quả là răng không dịch chuyển theo kế hoạch, gây sai lệch khớp cắn và làm gián đoạn quá trình điều trị.

2. Niềng răng có ảnh hưởng gì không?

Niềng răng là phương pháp chỉnh nha an toàn và hiệu quả, mang lại sự thẩm mỹ cho hàm răng và cải thiện khớp cắn, nhưng sẽ gây ra một số ảnh hưởng tạm thời như khó chịu nhẹ, trầy xước mô mềm, đau nhẹ răng sau tái khám định kỳ, khó khăn khi ăn nhai và vệ sinh răng miệng. Cụ thể:

2.1. Gây khó chịu nhẹ

Trong khoảng 3 – 5 ngày đầu khi mới gắn khí cụ, răng và xương ổ răng chưa kịp thích nghi với lực chỉnh nha nên sẽ gây cảm giác căng tức, đau và khó chịu ở răng. Đây là phản ứng bình thường, cho thấy răng bắt đầu dịch chuyển và sẽ biến mất sau vài ngày khi răng đã quen dần.

2.2. Gây trầy xước mô mềm

Các khí cụ như mắc cài, dây cung hoặc hook chỉnh nha có thể cọ xát vào niêm mạc má, môi và lưỡi, gây ra những vết loét nhỏ hoặc chảy máu nhẹ. Bệnh nhân có thể sử dụng sáp nha khoa bôi lên vị trí sắc nhọn của khí cụ để cải thiện tình trạng này.

2.3. Đau răng nhẹ sau tái khám định kỳ

Niềng răng tạo cảm giác đau nhẹ sau mỗi lần tái khám định kỳ vì bác sĩ sẽ điều chỉnh lực kéo của khí cụ. Cơn đau này thường chỉ kéo dài trong khoảng 1 – 3 ngày nên bệnh nhân không cần lo lắng.

2.4. Khó khăn khi ăn nhai

Niềng răng có thể gây khó khăn khi ăn nhai do cảm giác đau nhức răng khi niềng và sự cản trở của khí cụ. Bệnh nhân cần lựa chọn các món ăn mềm và hạn chế ăn các món cứng, dai, dẻo hoặc quá nhiều đường để bảo vệ khí cụ và sức khỏe răng miệng.

2.5. Khó vệ sinh

Hệ thống mắc cài và dây cung sẽ tạo ra nhiều khe hở, khiến thức ăn dễ kẹt lại trên khí cụ và kẽ răng, làm tăng nguy cơ mắc bệnh lý răng miệng nếu không làm sạch kỹ. Do đó, bạn nên sử dụng thêm các dụng cụ vệ sinh như bàn chải kẽ, chỉ nha khoa hoặc máy tăm nước để đảm bảo vệ sinh hiệu quả.

Ngoài ra, niềng răng có thể gây phản ứng dị ứng đối với người có cơ địa dị ứng với thành phần Niken trong mắc cài kim loại hoặc dây thun cao su latex.

3. Niềng răng có nguy hiểm không?

Niềng răng không gây nguy hiểm nếu được thực hiện trên nền răng khỏe mạnh, bởi bác sĩ có tay nghề tốt tại nha khoa uy tín. Tuy nhiên, nếu niềng sai kỹ thuật hoặc chăm sóc không đúng cách thì niềng răng sẽ gây ra những rủi ro như tụt nướu, răng yếu và nhạy cảm hơn, tuổi thọ răng giảm, tiêu xương hàm, răng dịch chuyển về sai vị trí,… cụ thể:

• Răng bị tụt nướu.
• Răng trở nên suy yếu, bị lung lay, nhảy cảm.
• Giảm tuổi thọ răng, tiêu xương ổ răng, thẩm chí là tiêu xương hàm.
• Răng dịch chuyển sai vị trí, khiến răng sai lệch nghiêm trọng hơn, gây mất thẩm mỹ.
• Răng dễ tổn thương, làm răng nguy cơ mắc bệnh lý răng miệng.
• Suy giảm khả năng ăn nhai, ảnh hưởng không tốt đến khớp thái dương hàm.

4. Câu hỏi thường gặp

4.1. Niềng răng có tốt không?

Niềng răng rất tốt cho thẩm mỹ, chức năng ăn nhai và sức khỏe răng miệng khi được thực hiện đúng cách. Phương pháp này giúp nắn chỉnh răng hô, móm, răng thưa, răng khấp khểnh, mọc lệch,… về vị trí chuẩn trên cung hàm mà không ảnh hưởng đến cấu trúc răng thật.

Niềng răng mang lại những lợi ích như sau:

• Cải thiện thẩm mỹ: Niềng răng nắn chỉnh răng về vị trí đúng, mang lại hàm răng đều đặn, nụ cười hài hòa và cải thiện đường nét gương mặt.
• Căn chỉnh khớp cắn: Niềng răng giúp cải thiện tình trạng sai lệch khớp cắn như khớp cắn ngược, khớp cắn sâu, khớp cắn hở, khớp cắn chéo,… từ đó giúp tăng cường khả năng ăn nhai.
• Cải thiện phát âm: Răng miệng ảnh hưởng đến phát âm nên khi niềng răng sắp xếp lại vị trí răng, âm thanh truyền ra sẽ chuẩn hơn, giúp bạn tự tin khi giao tiếp.
• Phòng ngừa bệnh lý răng miệng: Răng thẳng đều sau khi niềng giúp quá trình vệ sinh răng miệng diễn ra dễ dàng, ngăn ngừa nguy cơ mắc bệnh răng miệng như sâu răng, viêm nướu,…

4.2. Niềng răng sau này có ảnh hưởng gì không?

Niềng răng không gây ảnh hưởng xấu về sau nếu được thực hiện đúng kỹ thuật tại nha khoa uy tín. Tuy nhiên, nếu bác sĩ có chuyên môn kém hoặc chăm sóc răng miệng không đúng cách sẽ ảnh hưởng đến sức khỏe răng miệng, tiêu xương, răng sai lệch lại sau khi tháo niềng, sâu răng, mất canxi, giảm độ bền chắc của răng khi về già,…

Niềng răng là một phương pháp chỉnh nha hoàn toàn tốt, nếu được thực hiện đúng kỹ thuật sẽ mang lại nụ cười thẩm mỹ và góp phần nâng cao sức khỏe răng miệng. Tuy nhiên, việc chăm sóc răng miệng không đúng cách hoặc tay nghề của bác sĩ yếu kém sẽ gây ra những tác hại khi niềng như viêm nướu, sâu răng, mất canxi răng, thay đổi cấu trúc xương hàm, tiêu chân răng và cứng khớp. Vì vậy, hãy lựa chọn nha khoa uy tín, tuân thủ hướng dẫn bác sĩ và tái khám định kỳ để duy trì kết quả lâu dài và phòng ngừa tác hại của niềng răng.