Bung/Rớt Mắc Cài Niềng Răng Phải Xử Lý Thế Nào?

Rớt và bung mắc cài niềng răng là tình trạng thường gặp trong quá trình chỉnh nha. Các nguyên nhân chủ yếu gây bung, rớt mắc cài niềng răng là ăn thực phẩm quá cứng, quá dai, chải răng quá mạnh, sử dụng mắc cài kém chất lượng, tay nghề bác sĩ không tốt. Nếu bung, rớt mắc cài để lâu sẽ làm gián đoạn lực kéo, khiến răng dịch chuyển sai hướng, làm lệch khớp cắn và kéo dài tổng thời gian niềng răng. Do đó, khi bị rơi mắc cài niềng răng, việc đầu tiên cần làm là giữ lại chiếc mắc cài đó và liên hệ ngay với bác sĩ nha khoa để đặt lịch hẹn gắn lại, không tự ý xử lý khi chưa có hướng dẫn từ nha sĩ.

1. Nguyên nhân gây bung, rớt mắc cài niềng răng

Tình trạng bung, rớt mắc cài thường do 4 nguyên nhân chính là ăn thực phẩm quá cứng, quá dai, chải răng quá mạnh, sử dụng mắc cài kém chất lượng, tay nghề bác sĩ không tốt

1.1 Ăn thực phẩm quá cứng, quá dai

Khi bạn cắn phải thức ăn cứng như hạt, kẹo cứng hoặc kéo căng thực phẩm dai như thịt khô thì lực tác động lên mắc cài và dây cung có thể vượt quá khả năng bám dính dẫn đến bung hoặc tuột mắc cài. Bên cạnh đó, nếu bạn nhai mạnh các thức ăn dạng giòn như bánh quy, khoai tây chiên dày hoặc đồ ăn đông lạnh cũng có thể làm nứt keo gắn hoặc làm lệch mắc cài, ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ chỉnh nha.

1.2 Chải răng quá mạnh

Nếu bạn đánh răng quá mạnh, dùng bàn chải lông cứng hoặc thao tác không đúng kỹ thuật có thể làm bung mắc cài hoặc làm lỏng keo gắn. Nếu bạn có thói quen dùng tăm hay vật cứng để xỉa răng cũng có thể vô tình tác động mạnh vào mắc cài và dây cung gây hư hại làm bung hoặc tuột mắc cài.

1.3 Mắc cài kém chất lượng

Chất lượng của mắc cài và vật liệu gắn mắc cài cũng quyết định độ bền trong quá trình niềng. Mắc cài làm từ kim loại kém chất lượng hoặc keo gắn không đảm bảo sẽ dễ bị lỏng, nứt hoặc bung mắc cài niềng răng ngay cả khi bạn ăn nhai bình thường. Do đó bạn nên lựa chọn nha khoa uy tín với vật liệu và khí cụ chỉnh nha đạt chuẩn chất lượng để tránh các vấn đề phát sinh trong quá trình niềng.

1.4 Do tay nghề bác sĩ không tốt

Nếu bác sĩ gắn không chính xác, không đảm bảo lực bám và định vị mắc cài đúng trên răng, nguy cơ mắc cài tuột sẽ cao hơn, đặc biệt khi chịu tác động lực nhai hoặc va chạm nhẹ. Ngoài việc gây phiền toái và gián đoạn quá trình niềng, bác sĩ gắn sai mắc cài còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe răng miệng của bệnh nhân, gây tổn thương men răng, nướu hoặc làm lệch khớp cắn bệnh nhân dẫn đến kéo dài thời gian điều trị và giảm hiệu quả chỉnh nha.

1.5 Do va đập, chấn thương

Các va đập mạnh do chơi thể thao, tai nạn hoặc té ngã ảnh hưởng trực tiếp đến vùng miệng, làm bung rớt mắc cài vì lực tác động đột ngột vượt quá sức chịu đựng của lớp keo dán nha khoa. Ngoại lực tác động làm phá vỡ liên kết giữa mắc cài và bề mặt răng, đồng thời có thể kéo đứt dây cung nối các mắc cài.

2. Bung, rớt mắc cài khi niềng răng phải làm sao?

Bung mắc cài niềng răng có thể gây tổn thương lợi, niêm mạc miệng và sự cố này còn ảnh hưởng trực tiếp đến tiến trình dịch chuyển răng. Vì vậy ngay khi phát hiện mắc cài bị bung, tuột hẳn ra ngoài bạn nên giữ lại và mang theo khi đến gặp bác sĩ. Sau khi kiểm tra tình trạng, bác sĩ sẽ quyết định sử dụng lại mắc cài cũ hoặc thay mới để gắn lại lên răng. Đồng thời bác sĩ sẽ điều chỉnh lại lực siết dây cung để đảm bảo quá trình chỉnh nha được thực hiện đúng kế hoạch.

Trong thời gian chờ đến nha khoa, bạn có thể khắc phục tạm thời tình trạng bung mắc cài là dùng sáp nha khoa vo tròn rồi cố định vào vị trí mắc cài tuột hoặc đoạn dây cung đang cọ vào môi và má. Cách này sẽ giúp bạn giảm đau rát và hạn chế tổn thương mô mềm. Tuy nhiên đây chỉ là giải pháp tạm thời và bạn vẫn cần đến nha khoa sớm nhất có thể để bác sĩ xử lý an toàn.

Lưu ý bạn không nên tự ý dùng tay kéo chỉnh dây cung, ăn nhai thức ăn cứng hoặc sử dụng các loại keo lạ để gắn lại mắc cài vì những hành động này có thể khiến cung hàm bị ảnh hưởng, răng di chuyển sai hướng và gây ra những biến chứng khó lường.

Trong trường hợp nếu bạn lỡ nuốt phải mắc cài, hãy đến bệnh viện ngay lập tức để bác sĩ chụp X-quang hoặc siêu âm xác định vị trí dị vật và đưa ra phương án xử lý kịp thời. Bạn tuyệt đối không nên uống nhiều nước để cố làm mắc cài trôi xuống vì hành động này có thể gây tổn thương thực quản nghiêm trọng và khiến dị vật đi sâu hơn vào cơ thể làm bác sĩ khó xử lý hơn.

3. Cách hạn chế bung mắc cài niềng răng

Để hạn chế bung mắc cài khi niềng răng, bạn cần chú ý về chế độ ăn uống, vệ sinh răng miệng, chọn địa chỉ nha khoa, hạn chế hoạt động và tránh các thói quen xấu. Cụ thể:

• Chế độ ăn uống phù hợp: Bạn nên hạn chế tối đa thực phẩm quá cứng, quá dai hoặc dẻo dính như kẹo kéo, kẹo cứng, thịt khô… Thay vào đó bạn nên ăn thức ăn mềm, dễ nhai nuốt và cắt nhỏ thực phẩm trước khi ăn để giảm áp lực lên mắc cài và dây cung.
• Vệ sinh răng miệng đúng cách: Khi đánh răng bạn nên dùng bàn chải lông mềm và thao tác nhẹ nhàng để tránh làm bung mắc cài. Bạn kết hợp cùng bàn chải kẽ, chỉ nha khoa và nước súc miệng chuyên dụng để vệ sinh răng miệng hiệu quả mà không ảnh hưởng đến khí cụ chỉnh nha.
• Chọn địa chỉ nha khoa uy tín: Một nha khoa uy tín với bác sĩ có tay nghề cao sẽ đảm bảo kỹ thuật gắn mắc cài chắc chắn, sử dụng khí cụ chất lượng từ đó giảm nguy cơ bung tuột trong quá trình niềng.
• Hạn chế hoạt động mạnh: Các va chạm mạnh vào vùng miệng khi chơi thể thao, té ngã hay cắn phải vật cứng đều có thể khiến mắc cài bung ra. Vì vậy, khi tham gia các hoạt động thể chất bạn nên cẩn thận hơn.
• Tránh các thói quen xấu: Những thói quen như cắn móng tay, cắn bút, dùng răng mở nắp chai hoặc nhai đá có thể làm mắc cài dễ bị tuột. Bạn tránh những hành động này để bảo vệ mắc cài và duy trì sức khỏe răng miệng tốt hơn trong suốt quá trình niềng.

4. Câu hỏi thường gặp

4.1 Rớt, bung mắc cài có tốn tiền không?

Bung, rớt mắc cài có thể tốn tiền hoặc không tùy vào chính sách của nha khoa và tình trạng của mắc cài. Nếu rớt mắc cài số lượng ít, mắc cài nguyên vẹn thì nha khoa sẽ gắn lại mắc cài miễn phí hoặc tốn phí ít. Nhưng nếu rơi nhiều mắc cài, mắc cài bị mất hoặc hư thì sẽ tốn phí vì bệnh nhân phải mua lại mắc cài mới.

4.2 Rớt mắc cài để lâu có sao không?

Rớt mắc cài nhưng để lâu không gắn lại sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến quá trình niềng răng như: gây sai lệch răng làm chậm tiến độ điều trị hoặc tệ hơn là phải thay đổi phác đồ điều trị, gây tổn thương mô mềm trong khoang miệng do dây cung bị bung vì không được mắc cài cố định, nguy cơ cao nuốt phải mắc cài gây ảnh hưởng sức khỏe và phát sinh thêm chi phí nếu phải mua hoặc gắn mắc cài mới.

4.3 Nuốt mắc cài niềng răng có sao không?

Nuốt mắc cài nguy hiểm vì gây tổn thương niêm mạc miệng, dạ dày hoặc dẫn đến biến chứng nghiêm trọng như thủng ruột, xuất huyết tiêu hóa và làm gián đoạn quá trình niềng răng. Nếu nuốt phải mắc cài, bệnh nhân cần đến gặp bác sĩ ngay để kiểm tra và lấy mắc cài ra khỏi cơ thể. Tuyệt đối không được cố móc họng lấy mắc cài ra vì có thể gây tổn thương nặng hơn.

Có thể thấy rớt mắc cài niềng răng tuy không quá nguy hiểm nhưng có thể làm gián đoạn quá trình chỉnh nha, gây tổn thương nướu, niêm mạc và ảnh hưởng đến hiệu quả dịch chuyển răng. Khi gặp tình huống này, bạn tuyệt đối không tự ý gắn lại tại nhà. Thay vào đó, bạn hãy đến nha khoa sớm nhất để bác sĩ kiểm tra gắn lại hoặc thay mới. Trong trường hợp nuốt phải mắc cài bạn cần đến bệnh viện ngay để bác sĩ xử lý kịp thời.