Răng bị gãy còn chân răng phải làm sao? 4 Cách xử lý

Răng bị gãy còn chân răng là tình trạng khá phổ biến do tai nạn, sâu răng hoặc ăn nhai sai cách. Tùy tình trạng bệnh nhân có răng bị gãy đôi, gãy còn chân răng dài hay ngắn mà có cách xử lý và điều trị phù hợp nhằm giúp khôi phục thẩm mỹ và chức năng ăn nhai. Hiện nay có 4 cách khắc phục răng bị gãy chân răng phổ biến gồm trám răng, bọc răng sứ, làm cầu răng sứ và trồng răng implant.

1. Nguyên nhân khiến răng bị gãy còn chân răng

Răng gãy còn chân là tình trạng khá phổ biến xảy ra ở mọi lứa tuổi và xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau như sâu răng, va đập cơ học, bệnh lý răng miệng hoặc do các thói quen xấu. Dưới đây là những nguyên nhân chính:

• Sâu răng: Sâu răng tiến triển nặng làm men răng và ngà răng bị phá huỷ nghiêm trọng. Khi cấu trúc răng suy yếu, thân răng rất dễ vỡ hoặc gãy trong quá trình ăn nhai, trong khi chân răng vẫn còn nằm lại trong xương hàm.
• Va đập cơ học: Tai nạn sinh hoạt, tai nạn giao thông, chấn thương khi chơi thể thao hoặc va chạm mạnh vào vùng mặt có thể khiến thân răng bị gãy đột ngột đặc biệt là răng cửa.
• Mòn cổ chân răng: Mòn cổ răng xảy ra do chải răng sai cách, dùng bàn chải quá cứng hoặc nghiến răng kéo dài làm vùng cổ răng bị mòn khiến ranh giới giữa thân răng và chân răng trở nên yếu, dễ dẫn đến gãy thân răng.
• Bệnh lý răng miệng: Các bệnh như viêm nha chu, viêm quanh chóp, tiêu xương ổ răng làm mô nâng đỡ răng suy yếu dẫn tới thân răng dễ bị lung lay và gãy.
• Thói quen xấu: Những thói quen như cắn vật cứng, mở nắp chai bằng răng, nghiến răng khi ngủ hoặc dùng răng làm công cụ lâu ngày sẽ tạo áp lực lớn lên thân răng làm tăng nguy cơ gãy răng.
• Thói quen ăn uống: Thường xuyên ăn thực phẩm quá cứng, dai hoặc đồ ngọt, đồ chua có tính axit cao khiến răng dễ bị bào mòn và dễ gãy.
• Thay đổi nhiệt độ đột ngột: Việc ăn uống đồ nóng, lạnh xen kẽ liên tục có thể gây nứt vỡ men răng do giãn nở nhiệt không đồng đều.
• Tuổi tác cao: Khi tuổi càng cao, men răng mòn dần, ngà răng giòn hơn và khả năng tái khoáng giảm khiến răng dễ gảy.

2. Gãy răng còn chân răng thì phải làm sao?

Khi răng gãy nhưng chân răng vẫn còn trong xương hàm thì việc xử lý sẽ phụ thuộc chủ yếu vào độ dài chân răng còn lại, mức độ tổn thương mô quanh răng và tình trạng sức khỏe răng miệng tổng thể. Bác sĩ sẽ thăm khám, chụp X-quang để đánh giá chính xác trước khi chỉ định phương pháp phù hợp. Dưới đây là các cách xử lý phổ biến theo từng trường hợp cụ thể.

2.1. Răng gãy còn chân răng dài thì phải làm sao?

Nếu răng bị gãy chân răng còn lại đủ dài và chắc chắn, nha sĩ sẽ áp dụng 2 phương pháp phục hình phổ biến là trám răng hoặc bọc răng sứ để phục hồi lại hình dáng và chức năng của răng.

Trám răng

Nếu bệnh nhân bị gãy răng nhưng phần mô răng thật vẫn còn lại hơn 50% cấu trúc răng và chân răng hàm còn chắc khỏe thì bác sĩ chỉ định trám răng. Bác sĩ sử dụng vật liệu trám răng (thường là composite) để lấp đầy phần răng bị mất. Miếng trám có màu sắc tương đối giống màu ngà răng thật vì vậy khó nhận ra là miếng trám răng.

Trám răng thực hiện khá đơn giản, nhanh chóng và chi phí tương đối thấp. Tuy nhiên, vật liệu trám có thể bị đổi màu theo thời gian và chỉ có độ bền trong khoảng thời gian nhất định.

Trám răng thường được áp dụng cho những trường hợp răng bị gãy mẻ nhỏ, đặc biệt là răng cửa hoặc răng không chịu lực nhai mạnh. Nếu vị trí gãy còn chân răng phải chịu lực ăn nhai mạnh thì trám răng không đem lại hiệu quả cao. Vì vật liệu trám compostie có độ bền hạn chế, dễ bị bong tróc, mòn hoặc nứt vỡ dưới áp lực ăn nhai mạnh.

Bọc răng sứ

Nếu răng bị gãy đôi nhưng chân răng thật còn lại khoảng 1/3-1/2 cấu trúc răng thì bọc răng sứ là giải pháp tối ưu. Cùi răng thật còn lại đủ diện tích để làm trụ cho mão sứ bọc chụp lại bên ngoài. Bác sĩ sẽ mài thêm một phần cùi răng và chế tác mão răng sứ có hình dáng, kích thước hài hòa với răng trên cung hàm. Sau đó bọc mão răng sứ này lên trên để bảo vệ phần chân răng thật còn lại.

Răng sứ trắng sáng, bền đẹp, chịu lực tốt và màu sắc tự nhiên trông như thật đem lại hiệu quả ăn nhai và thẩm mỹ cao. Ngoài ra răng sứ còn hạn chế được các sai lệch khớp cắn và có thể sử dụng trong thời gian dài nếu chăm sóc tốt.

Hiện nay có 2 loại răng sứ phổ biến là răng sứ kim loại và răng toàn sứ. Răng sứ kim loại có giá thành rẻ hơn tuy nhiên răng toàn sứ đem lại tính thẩm mỹ cao hơn.

Nguyên nhân răng bị gãy đôi còn chân răng.

2.2. Răng gãy còn chân răng ngắn phải làm sao?

Trong trường hợp chịu tổn thương lớn làm gãy chân răng còn lại quá ngắn, phần mô răng còn lại <1/3 răng đến gần sát nướu thì rất khó để phục hồi lại. Lúc này bác sĩ sẽ chỉ định nhổ bỏ phần chân răng còn sót lại và trồng răng giả mới thay thế.

Hiện nay có hai phương pháp trồng răng giả phổ biến là trồng răng Implant và làm cầu răng sứ. Cụ thể:

Trồng răng implant

Cấy ghép implant là phương pháp phục hình răng mất tiên tiến và bền vững nhất hiện nay. Bác sĩ sẽ cấy một trụ implant (làm từ titanium) vào xương hàm đóng vai trò như chân răng thật để thay thế chân răng bị mất. Chân răng nhân tạo được kết nối với thân răng sứ bên trên bằng khớp nối abutment.

Răng implant là răng giả tốt nhất hiện nay, không phụ thuộc các răng còn lại trên cung hàm. Răng implant cho khả năng ăn nhai tốt như răng thật, tính thẩm mỹ cao, không ảnh hưởng đến các răng kế cận, ngăn ngừa tiêu xương hàm và tuổi thọ lâu dài (có thể tồn tại suốt đời nếu được chăm sóc tốt).

Làm cầu răng sứ

Trường hợp răng bị gãy còn chân răng và 2 răng kế cạnh vẫn còn chắc khỏe thì bác sĩ chỉ định làm cầu răng sứ để phục hình lại răng. Hai răng bên cạnh răng gãy sẽ được mài nhỏ một phần cùi răng làm trụ để chụp mão sứ lên trên. Tại vị trí răng bị gãy còn chân răng sẽ được thay thế bằng 1 răng sứ đặc. Dãy cầu răng sứ bao gồm nhiều mão răng sứ dính liền nhau nên khá khỏe và đảm bảo ăn nhai tốt.

Cầu răng sứ giúp phục hồi chức năng và thẩm mỹ nhanh chóng với chi phí thấp hơn trồng Implant. Tuy nhiên, phương pháp trồng răng sứ này cần phải mài đi răng thật và không ngăn được tình trạng tiêu xương hàm, hõm xương hàm do mất răng nhưng không có chân răng thay thế.

3. Răng gãy còn chân gây hại như thế nào?

Khi bị gãy răng còn chân răng sót lại nếu không được điều trị kịp thời sẽ gây ra nhiều ảnh hưởng nghiêm trọng như:

• Gây đau nhức và viêm nhiễm kéo dài: Chân răng lộ ra hoặc bị tổn thương là điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn xâm nhập. Theo thời gian, vi khuẩn có thể gây viêm tủy, viêm quanh chóp, áp xe răng khiến người bệnh đau nhức âm ỉ hoặc dữ dội.
• Tăng nguy cơ tiêu xương hàm: Khi chân răng không còn khả năng chịu lực ăn nhai hoặc bị viêm nhiễm, xương ổ răng tại vị trí đó sẽ dần tiêu đi gây khó khăn khi trồng răng sau này.
• Ảnh hưởng đến các răng kế cận: Viêm nhiễm từ chân răng gãy có thể lan sang mô nha chu và các răng bên cạnh, làm răng kế cận yếu dần, lung lay hoặc thậm chí gãy theo dây chuyền.
• Gây hôi miệng và khó vệ sinh răng miệng: Phần chân răng còn sót lại dễ tích tụ thức ăn và vi khuẩn, tạo mùi hôi khó chịu. Việc làm sạch khu vực này cũng trở nên khó khăn hơn, làm tăng nguy cơ sâu răng và viêm nướu.
• Ảnh hưởng đến chức năng ăn nhai: Răng gãy còn chân răng gây khó khăn cho việc ăn nhai.
• Ảnh hưởng thẩm mỹ khuôn mặt: Đặc biệt với răng cửa, việc gãy răng chỉ còn chân răng khiến nụ cười kém tự tin, ảnh hưởng đến giao tiếp và tâm lý người bệnh.

4. Lưu ý khi xử lý răng gãy còn chân răng

Để việc điều trị răng gãy còn chân răng đạt hiệu quả cao, hạn chế biến chứng và duy trì kết quả lâu dài, người bệnh cần ghi nhớ một số lưu ý quan trọng sau:

• Chọn phòng khám nha khoa uy tín, hoạt động công khai, minh bạch và nhận được nhiều phản hồi tích cực từ khách hàng.
• Chia sẻ đầy đủ tình trạng răng miệng hiện tại cũng như các bệnh lý liên quan để bác sĩ có cơ sở chẩn đoán và xây dựng phác đồ phù hợp.
• Tuân thủ nghiêm ngặt chỉ định và phác đồ điều trị của bác sĩ, đặc biệt trong quá trình chăm sóc và vệ sinh răng miệng.
• Chủ động thăm khám ngay nếu xuất hiện các dấu hiệu bất thường như đau nhức kéo dài, chảy máu nhiều, sưng viêm hoặc tụt nướu.
• Duy trì thói quen kiểm tra răng miệng định kỳ mỗi 3–6 tháng để kịp thời phát hiện và xử lý các vấn đề phát sinh.

5. Câu hỏi thường gặp

5.1. Bị gãy răng có ảnh hưởng gì không?

Gãy răng gây đau nhức ảnh hưởng hệ thần kinh, gây đau đầu, tác động xấu đên sức khỏe, lệch khớp cắn, ảnh hưởng nghiêm trọng đến ăn nhai, dễ mắc các bệnh về tiêu hóa, mất thẩm mỹ, tăng nguy cơ mắc bệnh răng miệng, nguy cơ mất răng vĩnh viễn, kéo theo tình trạng tiêu xương hàm, tụt nướu và ảnh hưởng đến các răng kề cạnh.

5.2. Nguyên nhân nào gây gãy vỡ chân răng?

Răng gãy vỡ thường do chấn thương, thói quen nghiến răng, cắn đồ cứng, ăn nhai quá mạnh, chăm sóc răng không đúng cách khiến răng giòn yếu, dễ vỡ, bệnh lý răng miệng sâu răng, viêm tủy,.. hoặc do tuổi tác và lão hóa. Gãy chân răng thường có dấu hiệu xuất hiện đường rạn, nứt, gãy răng, nứt răng lan rộng chia thân răng làm 2 phần.

5.3. Gãy chân răng phải làm sao?

Gãy chân răng không thể mọc lại được vì răng không có cơ chế tự chữa lành vết thương và tái tạo mới lại. Trong trường hợp gãy mất chân răng vĩnh viễn, bệnh nhân có thể sử dụng các phương pháp phục hình răng giả như trồng răng implant, cầu răng hoặc làm hàm giả tháo lắp để phục hồi chức năng ăn nhai và thẩm mỹ.

Khi răng bị gãy còn chân răng hoặc gãy đôi thì việc quan trọng nhất là đến gặp bác sĩ để được điều trị kịp thời nhằm tránh các biến chứng nghiêm trọng hơn. Tùy vào từng trường hợp răng bị gãy chân răng cụ thể, bác sĩ sẽ đưa ra phương án điều trị phù hợp nhất để phục hồi chức năng ăn nhai và thẩm mỹ cho bệnh nhân.