Tiêu xương hàm răng: Ảnh hưởng gì? Cách phòng ngừa và điều trị
Cố vấn chuyên môn:TS.BS.CKII Nguyễn Hiếu Tùng
- Giám đốc Nha khoa I-DENT
- 10 năm tu nghiệp tại Pháp - hơn 10.000 ca Implant thành công
- Giấy phép hành nghề số 0002468/TG – CCHN
Tiêu xương hàm (tiêu xương ổ răng) là một bệnh lý răng miệng nguy hiểm xảy ra khi mất răng không trồng lại hay viêm nha chu nặng, gây suy giảm chiều cao và thể tích xương hàm. Bệnh tiêu xương nếu không được điều trị sớm sẽ có thể gây lệch khớp cắn, lệch mặt, suy giảm chức năng ăn nhai của bệnh nhân. Cách khắc phục tốt nhất là trồng răng implant khi mất răng càng sớm càng tốt.
1. Tiêu xương răng là gì?
Tiêu xương răng (tiêu xương ổ răng ) là hiện tượng xương ổ răng và xương quanh chân răng bị suy giảm về chiều cao, độ dày, mật độ, số lượng và thể tích xương.Tình trạng này có thể xảy ra ở cả xương hàm trên hoặc xương hàm dưới. Do đặc tính mềm xốp và cấu tạo chủ yếu từ muối khoáng sinh học, xương ổ răng rất dễ bị vi khuẩn phá hủy hoặc có khoảng trống mất răng, dẫn đến hiện tượng tiêu biến dần theo thời gian.
Ngoài ra, tại vị tí răng bị tiêu xương về lâu dài có xu hướng lan sang các vùng xương kế cận, gây ảnh hưởng đến sức khỏe răng miệng.

2. Nguyên nhân gây tiêu xương hàm răng
Các nguyên nhân gây bệnh tiêu xương hàm chủ yếu do mất răng, viêm nha chu nặng, dùng hàm giả tháo lắp và cầu răng sứ hoặc khớp cắn bị sang chấn. Cụ thể:
2.1. Mất răng lâu ngày
Khi ăn nhai, xương hàm sẽ được tác động bởi lực ăn nhai khích thích mô xương phát triển và luôn được duy trì. Chính vì vậy, khi mất răng, xương hàm tại vị trí răng mất không còn được kích thích bởi áp lực nhai của răng và từ đó bị tiêu biến dần.
Sau khi mất răng, mật độ xương hàm suy giảm và thoái hóa từ từ chỉ trong khoảng 3 tháng – 3 năm sau mất răng, mật độ xương có thể suy giảm từ 25% đến 60% khiến cấu trúc hàm ngày càng yếu đi.
2.2. Viêm nha chu
Viêm nha chu nếu không được điều trị sớm có thể khiến nướu bị viêm, gây tụt nướu, hở chân răng và chảy máu chân răng. Điều này có dẫn đến làm cho phần nướu không còn bám chắc vào chân răng, tạo ra ke hỡ và làm cho vi khuẩn dễ xâm nhập gây viêm nhiễm. Từ đó, đến nguy cơ bị tiêu xương hàm, chân răng bị tiêu biến và nặng hơn có thể dẫn đến mất răng.
2.3. Mang hàm giả tháo lắp hoặc làm cầu răng sứ
Sau khi mất răng nhiều bệnh nhân chọn sử dụng hàm giả tháo lắp hoặc cầu răng sứ. Tuy nhiên, các phương pháp trồng răng này chỉ có phần thân răng giả được phục hình chứ hoàn toàn không thể thay thế được chân răng thật đã mất. Và còn làm cho quá trình bệnh tiêu xương nhanh hơn sau một thời gian ăn nhai.
2.4. Sang chấn khớp cắn
Các bệnh nhân bị khớp cắn ngược, khớp cắn sâu khi ăn nhai chịu một áp lực rất lớn cũng có thể dẫn đến tiêu xương ổ răng. Ngoài ra, những bệnh niềng răng cũng có thể gặp tình trạng này nếu bác sĩ chỉnh nha dùng lực siết răng quá mạnh.

3. Các dạng tiêu xương hàm khi mất răng
Có 5 dạng tiêu xương hàm khi mất chân răng gồm:
- Tiêu xương hàm theo chiều ngang: Chiều rộng (bề dày) của xương hàm ở vị trí mất răng sẽ bị thu hẹp dần, vùng xương hàm kề cận thì giãn rộng ra và xâm lấn sang phần xương hàm bị tiêu. Các răng kế cận sẽ dần bị nghiêng về phía mất răng làm răng xô lệch mất thẩm mỹ khiến bệnh nhân mất tự tin khi giao tiếp.
- Tiêu xương hàm theo chiều dọc: Phần xương hàm dưới nướu bị tiêu hõm xuống, trũng sâu hơn so với vùng xương hàm xung quanh. Theo thời gian, tinh trạng này kéo dài làm vùng nướu ở vị trí tiêu xương hàm cũng bị teo nhỏ lại.

- Tiêu xương hàm khu vực xoang: Khi bị mất răng hàm trên thì các đỉnh xoang sẽ dần hạ xuống khiến cho độ rộng của xoang hàm trên tăng dần theo thời gian nếu không điều trị trồng răng giả thay thế kịp thời. Lâu dần xương hàm sẽ không còn đủ chiều cao để đặt trụ Implant.

- Tiêu xương hàm toàn bộ khuôn mặt: Tình trạng bệnh tiêu xương hàm này xảy ra khi mất nhiều răng ở cả 2 hàm trên và hàm dưới. Khuôn mặt có những thay đổi rõ rệt như khuôn miệng hõm vào, xuất hiện nhiều nếp nhăn,…

- Hạ thấp xương hàm khi mất nhiều răng: Nếu không khắc phục tình trạng tiêu xương hàm kịp thời thì không chỉ xương hàm dưới bị tiêu biến dần mà còn ảnh hưởng đến các ống thần kinh nằm sâu bên dưới, gây khó khăn trong việc phục hình răng giả bằng phương pháp trồng răng implant.
4. Tiêu xương hàm gây ảnh hưởng gì?
Tình trạng tiêu xương hàm răng không điều trị sớm có thể gây ra nhiều hậu quả nghiêm trọng như tụt nướu, răng dễ lung lay, mặt biến dạng, sai lệch khớp cắn và cản trở việc phục hình răng.
4.1. Tụt nướu
Quá trình tiêu xương hàm làm giảm đáng kể chiều cao và độ rộng của thành xương hàm, không thể nâng đỡ nướu, làm tụt nướu và bờ nướu mỏng dần. Tình trạng này tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập và phát triển gây viễm.
4.2. Răng dễ lung lay
Khi xương hàm bị tiêu biến phần răng không còn được đứng thẳng và chắc chắn như ban đầu, dễ bị sụp xuống và bị lệch sang phần bên của răng bị mất. Điều này khiến răng bị lung lay và có nguy cơ dẫn đến mất răng.
4.3. Mặt biến dạng
Khi bị tiêu xương hàm răng, nướu răng bị teo nhỏ lại và khiến má hóp vào trong, làm mất đi sự cân đối giữa má, mũi, cằm. Hậu quả là khiến mặt bị móm và trở nên già nua hơn.
4.4. Sai lệch khớp cắn
Tiêu xương ổ răng khiến xương hàm tụt thấp làm các răng có xu hướng đổ về hướng khoảng trống răng mất, dẫn đến răng kế cận bị xô lệch, nguy cơ lung lay, yếu dần và gãy rụng cao. Bệnh tiêu xương hàm còn gây lệch khớp cắn khiến bệnh nhân khó khăn khi ăn nhai.
4.5. Cản trở phục hình răng
Tiêu xương hàm làm cho các răng có xu thế chồng chèo lên nhau và tại vị trí gây mất có phần nướu bị lỏm sâu, gây khó khăn cho việc phục hình răng, đặc biệt là trồng răng implant vì xương hàm không đủ thể tích xương khiến trụ implant khó đứng vững. Trường hợp muốn cấy ghép implant thì buộc phải ghép xương răng hoặc nâng xoang ghép xương.

5. Dấu hiệu tiêu xương răng
Khi xương răng bắt đầu suy giảm, cơ thể sẽ thể hiện rõ các dấu hiệu lâm sàng sau:
- Xương tại vị trí mất răng thu hẹp và lõm sâu so với vùng xung quanh.
- Xoang hàm hạ bị thấp tại khu vực răng mất (dễ nhận biết qua chụp X-quang).
- Nướu sưng, đỏ, chảy máu khi chạm hoặc nhai do vi khuẩn tấn công.
- Nướu tụt, thân răng lộ ra, gây ê buốt kéo dài.
- Răng lung lay, yếu và đau nhức khi nhai hoặc nuốt.
- Mất lực nhai, chức năng ăn nhai suy giảm do xương và răng yếu.
- Cấu trúc khuôn mặt thay đổi: má hóp, da chảy xệ, nhăn nheo, mất cân đối, xuất hiện dấu hiệu lão hóa rõ rệt.
6. Phòng ngừa và điều trị tiêu xương hàm răng bằng trồng răng implant
Để phòng chống tiêu xương hàm, bạn cần chăm sóc răng miệng tốt, khám nha sĩ định kỳ 6 tháng/lần, kiểm tra và cạo vôi răng. Đặc biệt, phải điều trị sớm các bệnh lý răng miệng như viêm nướu, viêm nha chu.
Sau khi mất răng bệnh nhân nên trồng răng implant sớm để ngăn bệnh tiêu xương hàm. Trồng răng Implant giúp hàm duy trì chịu lực nhai giúp kích thích xương hàm phát triển và duy trì mật độ xương hàm, ngăn chặn quá trình tiêu hàm. Chân răng implant thay thế được chân răng thật đã mất giúp duy trì áp lực ăn nhai lên xương hàm nên ngăn chặn được bệnh tiêu xương hàm và các hậu quả khác do mất răng gây ra.

Hỗ trợ 100% chi phí ghép xương và giảm thêm đến 25% chi phí trồng răng implant Tìm hiểu thêm.
Nha khoa I-Dent là địa chỉ trồng răng implant giá rẻ tphcm uy tín nhất hiện nay. Với đội ngũ bác sĩ giỏi, công nghệ tiên tiến và thiết bị hiện đại đảm bảo trồng răng implant an toàn, nhanh chóng, không đau và không biến chứng. Trong trường hợp bệnh nhân mất răng lâu năm khiến tiêu xương hàm nhiều thì bác sĩ sẽ chỉ định ghép xương hàm rồi mới cấy ghép implant. để đạt được hiệu quả điều trị tốt.
Trải nghiệm khách hàng trồng răng tại Nha khoa I-Dent Xem ngay
7. Câu hỏi thường gặp về tiêu xương hàm răng
7.1. Tiêu chân răng là gì?
Tiêu chân răng là hiện tượng xảy ra sau khi bị mất răng làm tiêu giảm mất dần về chiều cao, số lượng, mật độ và thế tích của xương răng cùng khu vực quanh chân răng bị mất. Nếu không điều trị kịp thời sẽ gây suy giảm chức năng ăn nhai, ảnh hưởng thẩm mỹ và làm cản trở quá trình phục hồi răng giả sau này.
7.2. Quá trình tiêu xương sau khi mất răng diễn ra thế nào?
Quá trình tiêu xương diễn ra tại các vị trí mất răng khiến xương hàm giảm chiều cao và chiều rộng theo thời gian. Xương tiêu trung bình 3.8 mm theo chiều ngang và 1 mm theo chiều dọc trong 6 tháng đầu, tiêu thêm 29 – 63% theo chiều ngang và 11 – 22% theo chiều dọc theo thời gian. Nếu không có giải pháp phục hình duy trì lực nhai truyền xuống xương sẽ tiêu liên tục đến khi còn vỏ xương.
7.3. Còn chân răng thì có bị tiêu xương không?
Còn chân răng vẫn có thể bị tiêu xương hàm vì vùng chân răng còn lại thường có nguy cơ bị viêm nhiễm rất cao và khi có phản ứng viêm nhiễm thì các chất sản sinh ra sẽ làm tiêu xương hàm ( trường hợp này còn gọi là tiêu xương bệnh lý khác với tiêu xương khi chân răng bị mất hoàn toàn).
Tiêu xương hàm là một bệnh lý răng miệng ảnh hưởng sức khỏe răng miệng nghiêm trọng, khi phát hiện các dấu hiệu tiêu xương hàm thì cần điều trị sớm để ngăn ngừa những biến chứng phức tạp về sau. Với sự tiến bộ của y học nha khoa, việc phòng ngừa và điều trị bệnh tiêu xương ngày càng hiệu quả. Để đảm bảo kết quả điều trị tốt nhất, bạn nên tìm đến những nha khoa uy tín để được bác sĩ chuyên khoa tư vấn phương án điều trị thích hợp.
CHUYÊN SÂU IMPLANT DÀNH CHO NGƯỜI VIỆT
- Cơ sở 1:19V Nguyễn Hữu Cảnh, P.19, Q.Bình Thạnh, TP.Hồ Chí Minh
- Cơ sở 2:193A-195 Hùng Vương, P.9, Quận 5, TP.Hồ Chí Minh
- Cơ sở 3:83 Đường số 3 Khu dân cư Cityland, P.10, Q.Gò Vấp, TP.Hồ Chí Minh







