Nguyên nhân gây niềng răng bị móm là gì? Cách khắc phục

Niềng răng xong bị móm là một biến chứng chỉnh nha, xảy ra do bác sĩ điều trị có tay nghề kém, khí cụ cùng thiết bị niềng kém chất lượng hoặc bệnh nhân chăm sóc răng miệng không tốt, không tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ. Khi gặp phải tình trạng này, bệnh nhân cần phải đến nha khoa uy tín để được thăm khám và điều trị kịp thời bằng cách đeo hàm duy trì, phẫu thuật điều chỉnh xương hàm dưới hoặc niềng răng lại lần 2.

1. Cách nhận biết tình trạng niềng răng xong bị móm

Niềng răng bị móm là tình trạng răng bị móm hoặc răng hàm trên bị kéo cụp vào trong phía mặt lưỡi nhiều làm răng hàm dưới trùm lên răng hàm trên sau khi tháo niềng. Tình trạng này khiến cho bệnh nhân gặp khó khăn khi ăn nhai và gây ảnh hưởng tiêu cực đến thẩm mỹ khuôn mặt nên cần được phát hiện và điều trị từ sớm.

Niềng răng xong bị móm thường hình thành dần trong quá trình điều trị, vì vậy việc nhận biết sớm đóng vai trò rất quan trọng. Bệnh nhân có thể nhận biết tình trạng này thông qua những dấu hiệu sau đây:

• Quan sát chính diện, phần cằm bị nhô ra hơn, trông tổng thể khuôn mặt dài và thô.
• Ở góc nghiêng, móm răng làm cho mặt của bệnh nhân nhìn như bị lõm ở đoạn mũi môi, khiến khuôn mặt kém hài hòa hơn.
• Khi hàm ở trạng thái nghỉ, răng hàm trên bị răng hàm dưới phủ lên.
• Răng hàm trên và răng hàm dưới không ăn khớp với nhau, gây khó khăn khi cắn xé và nghiền nát thức ăn hơn bình thường, dễ mỏi hàm khi ăn nhai.

Trong thực tế, móm sau niềng thường có thể phát hiện sớm bằng cách theo dõi hình ảnh khuôn mặt và khớp cắn qua từng giai đoạn điều trị. Việc so sánh ảnh chụp chính diện và nghiêng trước, trong và sau niềng giúp nhận ra những thay đổi bất thường để kịp thời điều chỉnh.

Niềng răng bị móm là biến chứng không mong muốn, gây ảnh hưởng chức năng ăn nhai và thẩm mỹ gương mặt

2. Nguyên nhân khiến niềng răng bị móm là gì?

Niềng răng xong bị móm xảy ra do nhiều nguyên nhân như phương pháp chỉnh nha không phù hợp với tình trạng răng, bác sĩ có tay nghề không tốt, khí cụ niềng không đảm bảo chất lượng, bệnh nhân không tuân thủ kế hoạch điều trị hoặc chế độ ăn uống không hợp lý. Việc xác định chính xác nguyên nhân gốc rễ gây móm sẽ giúp bác sĩ đưa ra phương án điều trị tối ưu nhất.

2.1 Lựa chọn phương pháp niềng không phù hợp

Mỗi tình trạng sai lệch răng và khớp cắn cần một phương pháp chỉnh nha khác nhau. Việc áp dụng kỹ thuật niềng không phù hợp với cấu trúc xương hàm và mức độ sai lệch có thể làm răng di chuyển sai hướng, dẫn đến mất cân đối giữa hai hàm và gây móm sau niềng. Vậy nên, bệnh nhân cần tìm hiểu kỹ về các phương pháp và ưu tiên lựa chọn loại niềng được bác sĩ đánh giá phù hợp nhất với tình trạng răng miệng.

Phương pháp niềng không phù hợp có thể gây niềng răng xong bị móm

2.2 Bác sĩ thiếu kinh nghiệm, chuyên môn

Bác sĩ là người trực tiếp thăm khám, chẩn đoán, lập kế hoạch điều trị và thực hiện niềng răng cho bệnh nhân nên họ là yếu tố ảnh hưởng nhiều đến độ thành công và hiệu quả của ca niềng. Vì vậy, bác sĩ thiếu kinh nghiêm lâm sàng, chuyên môn không vững, tay nghề yếu hoặc đánh giá sai tình trạng ban đầu, nguy cơ biến chứng móm răng sau niềng sẽ tăng cao.

• Tính toán sai lực niềng: Nếu bác sĩ tính sai lực kéo chỉnh răng hoặc vị trí đặt mắc cài, răng sẽ dịch chuyển sai hướng khiến răng lệch lạc nghiêm trọng hơn, gây móm sau niềng.
• Chỉ định nhổ răng dù không cần thiết: Chỉ định nhổ răng không cần thiết, đặc biệt ở hàm trên, sẽ tạo khoảng trống lớn buộc nhóm răng cửa phải kéo lùi về phía sau để đóng khoảng, từ đó gây cụp răng và hình thành móm.
• Không kiểm soát được sự phát triển của xương hàm: Khi niềng răng trẻ em, bác sĩ không theo dõi và can thiệp vào sự phát triển của xương hàm dưới sẽ dễ gặp nguy cơ xương hàm dưới phát triển quá mức hoặc xương hàm trên kém phát triển, gây móm hàm khi trẻ trường thành.

Chuyên môn của bác sĩ không tốt dễ làm răng sai lệch, khiến bệnh nhân niềng răng xong bị móm

2.3 Khí cụ niềng răng hoặc thiết bị điều trị kém chất lượng

Khí cụ niềng răng và thiết bị điều trị kém chất lượng kém chất lượng đều làm tăng nguy cơ niềng răng xong bị móm, cụ thể là:

• Khí cụ chỉnh nha: Khí cụ sẽ ảnh hưởng đến quá trình răng dịch chuyển. Khi sử dụng khí cụ làm từ chất liệu không đạt chuẩn, không rõ nguồn gốc, sẽ làm giảm lực kéo, bung tuột mắc cài, tăng khả năng gây kích ứng và tổn thương răng miệng.
• Thiết bị điều trị: Nếu trang thiết bị nha khoa không chuẩn xác sẽ làm sai lệch kết quả thăm khám, ảnh hưởng đến chẩn đoán của bác sĩ, đưa ra phác đồ điều trị không phù hợp, thiết kế khí cụ không chuẩn. Tất cả nguy cơ này đều có thể làm răng móm sau khi tháo niềng.

2.4 Bệnh nhân không tuân thủ kế hoạch điều trị

Việc không tái khám đúng hẹn, tự ý điều chỉnh khí cụ, vệ sinh răng miệng kém hoặc không đeo hàm duy trì sau khi tháo niềng đều có thể khiến răng dịch chuyển sai hướng. Đây là nguyên nhân phổ biến khiến móm nhẹ trở nên rõ rệt hơn sau khi kết thúc chỉnh nha.

2.5 Chế độ ăn uống không hợp lý

Trong quá trình niềng răng, thói quen ăn thực phẩm quá cứng hoặc dai dễ làm hỏng khí cụ và ảnh hưởng đến lực chỉnh nha. Ngoài ra, các thói quen xấu như đẩy lưỡi, thở miệng kéo dài cũng góp phần làm mất cân đối khớp cắn và gia tăng nguy cơ móm ngoài ý muốn.

3. Cách khắc phục tình trạng móm răng sau khi niềng

Khi nhận thấy những dấu hiệu bị móm sau khi niềng răng, bệnh nhân cần đến các nha khoa uy tín để được thăm khám và điều trị kịp thời. Tùy vào nguyên nhân gây móm và mức độ móm, thông thường bác sĩ sẽ chỉ định đeo hàm duy trì, phẫu thuật xương hàm hoặc niềng răng lần 2 để điều trị.

3.1 Đeo hàm duy trì

Với những ca bị móm nhẹ do răng bị chạy lại vì không đeo hàm duy trì đúng cách, bác sĩ sẽ kéo dài thời gian đeo hàm duy trì. Khi mới tháo niềng, răng và dây chằng nha chu có xu hướng chạy lại về vị trí cũ nên cần phải đeo hàm duy trì để giúp răng ổn định tại vị trí mới. Thời gian đeo thường kéo dài từ 6 – 12 tháng, có thể kéo dài lâu hơn tùy vào tình trạng thực tế của răng, nướu và xương hàm.

Đeo hàm duy trì là cách khắc phục tình trạng móm nhẹ sau niềng

3.2 Phẫu thuật xương hàm

Trường hợp bị móm sau niềng do sự tăng trưởng bất thường của xương hàm, biện pháp tốt nhất là thực hiện phẫu thuật cắt xương hàm dưới hai bên (BSSO). Mục tiêu của phẫu thuật này là điều chỉnh vị trí, kích thước của xương hàm dưới so với xương hàm trên, từ đó cải thiện chức năng ăn nhai và giúp khuôn mặt hài hòa hơn. Trước khi tiến hành BSSO, bạn sẽ được tái chỉnh nha để sắp xếp răng về vị trí chuẩn.

3.3 Niềng răng lại lần 2

Kết quả niềng răng lần đầu không điều chỉnh tận gốc tình trạng móm hoặc quá trình niềng xảy ra vấn đề, bác sĩ thường chỉ định niềng răng lại. Niềng răng lần 2 đòi hỏi đánh giá kỹ lưỡng hơn và phác đồ điều trị chính xác hơn, do đó bệnh nhân nên lựa chọn nha khoa uy tín, bác sĩ chuyên sâu về chỉnh nha để đảm bảo hiệu quả lâu dài.

Thực hiện chỉnh nha lần 2 để điều trị móm cần được thực hiện tại nha khoa uy tín

4. Làm sao để phòng ngừa tình trạng niềng răng bị móm?

Bạn có thể phòng ngừa tình trạng móm sau niềng bằng cách thực hiện một số điều như sau:

• Lựa chọn điều trị tại các phòng khám uy tín, có bác sĩ giỏi và thiết bị hiện đại.
• Tuân thủ kế hoạch điều trị và những hướng dẫn của bác sĩ.
• Hạn chế ăn các món cứng, dai trong thời gian niềng răng.
• Loại bỏ các thói quen xấu gây móm, xô lệch răng như thở miệng, đẩy lưỡi, mút tay,…
• Tái khám định kỳ theo lịch hẹn của bác sĩ.
• Đeo hàm duy trì sau niềng đúng cách, đủ thời gian cho đến khi răng ổn định ở vị trí mới.

Việc chủ động phòng ngừa trong suốt quá trình điều trị sẽ giúp đảm bảo răng sau khi tháo niềng không bị móm, đồng thời rút ngắn thời gian chỉnh nha và duy trì kết quả lâu dài.

Niềng răng xong bị móm là biến chứng chỉnh nha có thể xảy ra nếu quá trình điều trị không được kiểm soát chặt chẽ, từ khâu chẩn đoán, lựa chọn phương pháp, tay nghề bác sĩ cho đến sự tuân thủ của bệnh nhân. Tuy nhiên, nếu được phát hiện sớm, móm sau niềng hoàn toàn có thể khắc phục bằng các giải pháp phù hợp như đeo hàm duy trì, phẫu thuật xương hàm hoặc niềng răng lần 2 tùy từng trường hợp. Vì vậy, để đảm bảo kết quả niềng răng an toàn và bền vững, bệnh nhân cần lựa chọn nha khoa uy tín, tuân thủ đúng phác đồ điều trị và chăm sóc răng miệng đúng cách theo hướng dẫn của bác sĩ.