4 Hậu quả khi mất răng số 4 và cách khắc phục

Mất răng số 4 hàm trên hay hàm dưới đều rất nguy hiểm vì làm giảm 40% khả năng ăn nhai, gây ra tiêu xương hàm, răng kế bên xô lệch mất cân bằng khớp cắn và khuôn mặt mất cân đối xuất hiện nếp nhăn sớm. Đặc biệt, tình trạng này còn làm tăng nguy cơ mắc bệnh lý răng miệng. Do đó, bệnh nhân nên phục hình răng số 4 càng sớm càng tốt bằng phương pháp làm cầu răng sứ hoặc trồng răng implant.

1. Răng số 4 là răng nào? Vị trí và vai trò

Răng số 4 là răng tiền hàm nằm ở vị trí thứ 4 từ răng cửa đếm ra phía sau theo hệ thống đánh số răng quốc tế FDI. Răng số 4 có tổng cộng 4 chiếc, bao gồm răng số 14 và 24 ở hàm trên, răng số 34 và 44 ở hàm dưới.

Răng số 4 có hình dạng đặc trưng với thân răng hình khối vuông vắn nhỏ hơn răng hàm, bề mặt nhai có 2 múi nổi ợc ngăn cách bởi rãnh trung tâm, 4 mặt bên nhẵn và cong nhẹ, cổ răng hình bầu dục và chân răng thon dần từ cổ xuống chóp rễ. Hình dạng này được thiết kế hoàn hảo để thực hiện chức năng nghiền sơ bộ thức ăn và duy trì cân bằng lực nhai trong hệ răng.

Răng này có cấu tạo gồm thân răng với bề mặt nhai có 2 múi, cổ răng nối giữa thân răng và chân răng, chân răng có 1-2 rễ cố định vào xương hàm và được bao phủ bởi 3 lớp men răng, ngà răng và xi măng răng.

2. Mất răng số 4 nguy hiểm không?

Mất răng số 4 rất nguy hiểm vì giảm 40% khả năng ăn nhai, gây tiêu xương hàm không hồi phục với tốc độ mất 25% chiều cao xương trong năm đầu tiên, răng kế bên xô lệch dẫn đến rối loạn khớp cắn và đau khớp thái dương hàm và khuôn mặt mất cân đối già đi 5-10 tuổi do má bị hóp và làm tăng nguy cơ mắc các bệnh lý răng miệng khác.

2.1. Suy giảm chức năng ăn nhai

Răng số 4 giữ vai trò nghiền sơ bộ thức ăn khoảng 30-40% trước khi chuyển xuống răng hàm lớn. Khi mất răng này, lực nhai sẽ bị gián đoạn và chuyển hoàn toàn sang răng hàm lớn (răng số 6-7) hoặc buộc bạn phải nhai bằng một bên có đủ răng. Khi thức ăn không được nghiền kỹ, dạ dày phải làm việc nhiều hơn để tiêu hóa các mảnh thức ăn lớn dẫn đến đầy bụng, khó tiêu hoặc trào ngược dạ dày.

2.2. Tiêu xương hàm tại vị trí mất răng

Tiêu xương hàm là hậu quả nghiêm trọng nhất khi mất răng số 4 với tốc độ mất 25% chiều cao xương trong 12 tháng đầu và tiếp tục co rút 3-5% mỗi năm, dẫn đến khó khăn trong cấy ghép Implant sau này.

Ngay sau khi mất răng số 4, vùng xương hàm bên dưới không còn chịu lực nhai sẽ dẫn đến quá trình tiêu xương. Quá trình này diễn ra nhanh nhất trong giai đoạn 3-6 tháng đầu tiên sau khi mất răng, sau đó chậm lại nhưng vẫn tiếp tục suốt đời nếu không được phục hồi.

Sau 5-10 năm không phục hồi, xương hàm có thể co rút đến mức nghiêm trọng khiến cho việc cấy ghép Implant trở nên không thể thực hiện được hoặc phải áp dụng các kỹ thuật phức tạp và đắt tiền hơn như ghép xương lớn hoặc Implant zygomatic (cấy vào xương gò má).

2.3. Xô lệch răng kế cận và răng đối diện

Khoảng trống mất răng số 4 tạo điều kiện cho răng số 3 và răng số 5 nghiêng đổ vào vị trí trống trong vòng 6-12 tháng, răng đối diện có xu hướng trồi dài xuống do không còn điểm tiếp xúc dẫn đến lệch khớp cắn toàn bộ hàm răng.

Khi khớp cắn bị lệch, các răng không tiếp xúc đúng vị trí khi cắn gây ra lực nhai phân bố không đều, từ đó tạo áp lực lên khớp thái dương hàm gây đau đầu mãn tính, đau tai, tiếng kêu lục cục khi nhai, đau cơ hàm và cổ.

2.4. Mất thẩm mỹ khuôn mặt

Tiêu xương hàm tại vị trí mất răng số 4 khiến mô mềm bên ngoài không còn điểm nâng đỡ, từ đó dẫn đến hóp má, má chảy xệ và khuôn mặt mất cân đối.

Răng số 4 hàm trên nằm ở vị trí hỗ trợ phần mềm má từ bên trong, giúp tạo độ đầy đặn tự nhiên cho gò má và ngăn da mặt bị chảy xệ. Khi mất răng số 4 hàm trên, khoảng trống bên trong làm mất điểm tựa cho má, đồng thời quá trình tiêu xương hàm làm co rút thêm cấu trúc xương bên dưới, dẫn đến má bị hóp vào và da mặt mất độ căng và xuất hiện nếp nhăn trông già nua.

2.5. Tăng nguy cơ mắc các bệnh lý răng miệng khác

Khoảng trống mất răng là nơi thức ăn dễ mắc kẹt, khó vệ sinh sạch sẽ, tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển. Điều này làm tăng nguy cơ mắc các bệnh lý như viêm nướu, viêm nha chu, sâu răng ở các răng kế cận.

Nếu kéo dài, vi khuẩn còn có thể xâm nhập sâu hơn, gây viêm nhiễm lan rộng và ảnh hưởng đến sức khỏe răng miệng tổng thể.

3. Phương pháp phục hình răng số 4 hiệu quả

Hiện nay, có hai phương pháp phục hình răng số 4 phổ biến và hiệu quả là làm cầu răng sứ và cấy ghép Implant. Tùy vào tình trạng răng miệng và nhu cầu cá nhân mà bác sĩ sẽ tư vấn giải pháp phù hợp.

3.1. làm cầu răng sứ

Cầu răng sứ là phương pháp phục hình răng số 4 bằng cách mài nhỏ hai răng thật kế cận (răng số 3 và số 5) để làm trụ nâng đỡ cho một dãy răng sứ phía trên thay thế cho răng số 4 đã mất.

Ưu điểm của cầu răng sứ là thời gian thực hiện nhanh, chi phí thấp hơn so với Implant và giúp khôi phục khả năng ăn nhai ở mức tương đối. Tuy nhiên, phương pháp này không ngăn chặn được tiêu xương hàm, đồng thời làm ảnh hưởng đến cấu trúc răng thật do phải mài răng trụ bên cạnh. Về lâu dài, răng trụ có thể yếu đi và tuổi thọ cầu răng bị giới hạn.

3.2. Cấy ghép implant răng số 4

Trồng răng implant là phương pháp phục hình răng số 4 hiện đại và hiệu quả nhất hiện nay. Trong đó, bác sĩ sẽ cấy trụ implant trực tiếp vào xương hàm để thay thế chân răng thật đã mất và gắn mão sứ lên trên.

Phương pháp này phục hồi răng số 4 gần như răng thật về mặt thẩm mỹ lẫn chức năng ăn nhai và đặc biệt ngăn chặn hiệu quả tình trạng tiêu xương hàm. Ngoài ra, cấy ghép Implant không xâm lấn các răng kế cận, mang lại độ bền cao và có thể sử dụng lâu dài đến trọn đời nếu chăm sóc đúng cách.

Mặc dù chi phí ban đầu cao hơn, nhưng xét về hiệu quả lâu dài và bảo tồn răng thật, răng Implant được đánh giá là giải pháp tối ưu nhất để khắc phục tình trạng mất răng số 4.

4. Có nên nhổ răng số 4 không?

Răng số 4 không nên nhổ bỏ nếu chưa có chỉ định chuyên môn từ bác sĩ vì đây là răng tiền hàm giữ vai trò quan trọng trong ăn nhai và duy trì sự ổn định của cung hàm. Tuy nhiên, trong một số trường hợp đặc biệt, nhổ răng số 4 là chỉ định cần thiết để bảo vệ sức khỏe răng miệng hoặc phục vụ mục tiêu điều trị lâu dài.

Chỉ được nhổ răng số 4 khi rơi vào các tình trạng sau:

• Răng số 4 bị sâu nặng, vỡ lớn, viêm tủy nghiêm trọng, nhiễm trùng lan rộng điều trị nội nha không hiệu quả.
• Răng số 4 bị lung lay nặng do viêm nha chu giai đoạn tiến triển, không thể giữ lại.
• Nhổ răng số 4 theo chỉ định chỉnh nha, nhằm tạo khoảng trống để sắp xếp lại răng trên cung hàm một cách khoa học.

5. Câu hỏi thường gặp khi mất răng số 4

5.1. Răng số 4 có thay không?

Răng số 4 có thay khi trẻ từ 9-11 tuổi, khi răng cối sữa rụng thì răng cối vĩnh viễn sẽ bắt đầu mọc lên. Tuy nhiên, sau khi răng số 4 vĩnh viễn đã mọc lên nếu bị nhổ hoặc mất răng do tại nạn thì không có khả năng mọc lại tự nhiên được nữa.

5.2. Phương pháp phục hình tốt nhất khi mất răng số 4 là gì?

Phương pháp phục hình tốt nhất khi mất răng số 4 hiện nay là trồng implant răng số 4. Implant thay thế được cả chân răng và thân răng, giúp khôi phục khả năng ăn nhai và thẩm mỹ gần như răng thật, đồng thời ngăn chặn hiệu quả tình trạng tiêu xương hàm.

5.3. Nhổ răng số 4 không trồng lại có được không?

Không nên nhổ răng số 4 mà không trồng lại trừ trường hợp nhổ răng số 4 để kéo khoảng niềng răng. Còn lại các trường hợp nhổ răng số 4 khác cần trồng lại càng sớm càng tốt để tránh các biến chứng phức tạp như suy giảm chức năng ăn nhai, tiêu xương hàm, răng kế cận xô lệch, mất thẩm mỹ khuôn mặt và gây tốn kém cho việc trồng răng sau này.

Tóm lại, mất răng số 4 không hề đơn giản mà tiềm ẩn nhiều hậu quả nghiêm trọng như suy giảm ăn nhai, tiêu xương hàm, xô lệch răng và ảnh hưởng thẩm mỹ khuôn mặt. Nếu không được phục hình kịp thời, tình trạng này còn làm tăng nguy cơ mắc các bệnh lý răng miệng và gây khó khăn cho điều trị về sau. Vì vậy, ngay khi mất răng số 4, người bệnh nên thăm khám sớm tại nha khoa uy tín để được tư vấn phương pháp phục hình phù hợp.