Quy trình tháo niềng răng như thế nào? Có thể tháo khi nào?

Tháo niềng răng là giai đoạn cuối cùng trong quá trình chỉnh nha, cho thấy răng đã dịch chuyển về đúng vị trí mong muốn và khớp cắn đạt trạng thái ổn định. Thông thường, thời gian tháo niềng răng sẽ là khoảng 18 – 24 tháng đeo niềng, tùy vào tình trạng răng của bệnh nhân và phác đồ chỉnh nha của bác sĩ.

1. Quy trình tháo niềng răng chuẩn y khoa diễn ra thế nào?

Quy trình tháo niềng răng được thực hiện tuần tự theo 3 bước cơ bản là tháo mắc cài niềng răng, vệ sinh răng miệng chuyên sâu và đeo hàm duy trì sau tháo niềng. Việc hiểu rõ các bước trong quy trình tháo niềng giúp bệnh nhân yên tâm hơn, đồng thời phối hợp tốt với bác sĩ để đảm bảo quá trình tháo khí cụ diễn ra an toàn, nhẹ nhàng và hiệu quả.

1.1. Tháo mắc cài niềng răng

Bác sĩ sẽ sử dụng dụng cụ chuyên dụng để tháo từng mắc cài ra khỏi bề mặt răng một cách nhẹ nhàng, hạn chế gây ảnh hưởng lên men răng. Đối với niềng răng mắc cài, dây cung và thun chỉnh nha sẽ được tháo trước, sau đó đến từng mắc cài riêng lẻ. Quá trình này không gây đau, nhưng bệnh nhân có thể cảm thấy ê nhẹ do răng vừa kết thúc giai đoạn chịu lực kéo dài.

Đối với phương pháp niềng răng khay trong suốt, bác sĩ chỉ tiến hành kiểm tra lại vị trí răng và khớp cắn trước khi chuyển sang các bước kế tiếp.

Bác sĩ sẽ tháo dây thun và dây cung trước, rồi mới tháo mắc cài chỉnh nha

1.2. Vệ sinh răng miệng và đánh bóng men răng

Sau khi tháo mắc cài, trên bề mặt răng thường còn sót lại keo dán chỉnh nha nên bác sĩ sẽ làm sạch hoàn toàn lớp keo này, kết hợp vệ sinh răng miệng tổng quát. Tiếp theo, men răng được đánh bóng nhằm loại bỏ mảng bám, giúp bề mặt răng láng mịn và phục hồi độ sáng tự nhiên. Bước này có vai trò bảo vệ men răng, hạn chế nguy cơ sâu răng và giúp hàm răng sau niềng sáng bóng, thẩm mỹ hơn.

1.3. Đeo hàm duy trì sau niềng

Đeo hàm duy trì sau niềng là bước bắt buộc nhằm ngăn ngừa hiện tượng răng chạy lại vị trí cũ. Bệnh nhân có thể lựa chọn sử dụng hàm duy trì tháo lắp hoặc hàm cố định, tùy theo nhu cầu cá nhân của bệnh nhân, tình trạng răng miệng và mức độ ổn định của khớp cắn.

Cần đeo hàm duy trì sau tháo niềng để ổn định vị trí của răng

2. Khi nào có thể tháo niềng răng?

Thời gian tháo niềng răng thường sau khoảng 18 – 24 tháng điều trị, có thể thay đổi tùy vào tình trạng răng của bệnh nhân và kế hoạch điều trị của bác sĩ. Đối với các ca chỉnh nha sai lệch đơn giản, bạn có thể tháo niềng sau khoảng 12 – 15 tháng đeo khí cụ. Các trường hợp răng xô lệch mức độ phức tạp, kết hợp tình trạng sai lệch khớp cắn, quá trình niềng có thể kéo dài từ 30 – 36 tháng. Bệnh nhân không nên tự ý tháo niềng khi răng và khớp cắn chưa ổn định hoàn toàn mà cần dựa trên đánh giá lâm sàng và chẩn đoán hình ảnh của bác sĩ chuyên môn.

3. Dấu hiệu sắp tháo niềng răng

Trước khi quyết định tháo niềng răng, bác sĩ chỉnh nha sẽ dựa trên nhiều tiêu chí lâm sàng và đánh giá tổng thể sự ổn định của răng cũng như khớp cắn. Các dấu hiệu dưới đây sẽ cho thấy quá trình chỉnh nha sắp hoàn thiện và sẵn sàng bước vào giai đoạn tháo khí cụ.

• Tất cả răng được sắp xếp đều đặn, thẳng hàng trên cung hàm, khoảng trống giữa các răng được đóng kín và tình trạng chen chúc, lệch lạc gần như không còn.
• Khớp cắn trở nên chuẩn và ổn định, hai hàm ăn khớp hài hòa, chức năng nhai được cải thiện rõ rệt, không còn cảm giác vướng cộm hay lệch khớp khi cắn.
• Răng hàm trên và hàm dưới tiếp xúc đúng vị trí, nhóm răng cửa hàm trên phủ lên nhóm răng cửa hàm dưới 1 – 2mm.
• Đường giữa của hai răng cửa hàm trên và hàm dưới trùng với trục giữa khuôn mặt.
• Quá trình ăn nhai diễn ra thoải mái, không đau mỏi hàm, không có cảm giác cộm cấn hay khó chịu khi cắn chặt hay nghiền nát thức ăn.

Đường nét gương mặt được cải thiện

Răng đều đặn được sắp xếp về đúng vị trí là dấu hiệu cho thấy có thể tháo niềng

4. Sau khi tháo niềng răng nên làm gì?

Sau khi tháo niềng răng, bạn cần tuân thủ đúng các hướng dẫn chăm sóc, đeo hàm duy trì và tái khám định kỳ sẽ giúp răng nhanh chóng thích nghi với vị trí mới, đồng thời hạn chế tối đa nguy cơ xô lệch về sau. Bởi vì hàm răng tuy đạt được vị trí mong muốn nhưng vẫn chưa thực sự ổn định hoàn toàn nên cần được chăm sóc kỹ càng.

4.1. Đeo hàm duy trì

Trong giai đoạn đầu, bệnh nhân cần đeo hàm duy trì liên tục theo chỉ định của bác sĩ để giúp xương hàm và mô nha chu kịp thích nghi với vị trí răng mới. Thông thường, bệnh nhân cần đeo hàm duy trì trong khoảng 6 – 12 tháng sau khi tháo niềng, nhưng thời gian có thể kéo dài nếu răng và xương hàm yếu.

4.2. Chăm sóc tốt răng miệng

Sau khi tháo niềng, bạn cần duy trì thói quen vệ sinh răng miệng khoa học bằng cách chải răng đúng cách từ 2 – 3 lần/ngày với kem đánh răng có thành phần fluor. Ngoài ra, cần sử dụng thêm chỉ nha khoa, nước súc miệng, bàn chải kẽ và tăm nước để xử lý tận gốc mảng bám và vi khuẩn trong khoang miệng. Điều này giúp bảo vệ men răng và phòng ngừa các bệnh lý răng miệng sau chỉnh nha.

4.3. Xây dựng chế độ ăn uống phù hợp

Trong thời gian đầu sau tháo niềng, bệnh nhân nên hạn chế ăn đồ quá cứng hoặc quá dai để tránh tạo lực mạnh lên răng. Một chế độ ăn uống cân bằng, giàu canxi và vitamin sẽ tăng cường sức khỏe răng và xương hàm, giúp răng chắc khỏe và sớm ổn định ở vị trí mới.

4.4. Tái khám định kỳ đúng lịch hẹn

Bệnh nên cần đi tái khám đúng lịch để bác sĩ theo dõi sự ổn định của răng, kiểm tra hàm duy trì và kịp thời xử lý nếu có dấu hiệu răng dịch chuyển bất thường hay mắc bệnh lý về răng miệng.

Cần tái khám định kỳ để kiểm tra mức độ ổn định của răng và xương hàm

5. Các câu hỏi thường gặp

5.1. Cố định răng trước khi tháo niềng bao lâu?

Trước khi tháo niềng, bác sĩ sẽ tiến hành cố định răng bằng dây thép chuyên dụng trong khoảng 3 tháng. Điều này giúp răng và xương hàm kịp thời thích nghi với cấu trúc mới, đồng thời hạn chế tình trạng răng dịch chuyển về vị trí cũ khi tháo khí cụ chỉnh nha.

5.2. Tháo niềng răng mất bao lâu?

Quá trình tháo niềng răng kéo dài trong khoảng 30 – 60 phút đối với niềng răng mắc cài. Với những bệnh nhân niềng răng bằng khay niềng trong suốt thì chỉ cần mất khoảng 30 phút để đánh bóng men răng và kiểm tra răng miệng.

5.3. Tháo niềng răng có đau không?

Quá trình tháo niềng răng không gây đau mà thường chỉ khiến bệnh nhân bị ê răng và khó chịu khi mới tháo mắc cài và vệ sinh chất cố định mắc cài trên bề mặt răng. Đồng thời, sau khi kết thúc quá trình niềng, bạn sẽ cảm thấy răng hơi lung lay do răng chưa thích nghi ở vị trí mới, chỉ cần đeo hàm duy trì thì cảm giác này sẽ biến mất.

Tháo niềng răng là bước quan trọng giúp hoàn thiện kết quả chỉnh nha và duy trì hàm răng đều đẹp lâu dài. Việc tháo niềng đúng thời điểm, thực hiện đúng kỹ thuật và tuân thủ nghiêm ngặt giai đoạn đeo hàm duy trì sẽ giúp răng ổn định, khớp cắn bền vững và hạn chế tối đa nguy cơ xô lệch sau điều trị.