Hàm duy trì là gì? Có mấy loại? Giá bao nhiêu?

Hàm duy trì sau niềng răng là khí cụ chỉnh nha giúp giữ vị trí răng ổn định sau khi tháo mắc cài hoặc khay niềng, đồng thời ngăn ngừa hiện tượng răng dịch chuyển ngược trở lại vị trí ban đầu. Hiện nay, hàm duy trì có 3 loại chính gồm hàm duy trì cố định,hàm duy trì tháo lắp trong suốt và hàm duy trì kim loại, mỗi loại sở hữu ưu nhược điểm riêng biệt về độ thẩm mỹ, độ bền và mức giá. Thời gian đeo hàm duy trì kéo dài từ 6 tháng đến vài năm tùy theo tình trạng răng và xương hàm. Việc hiểu rõ chi tiết về các loại hàm duy trì, mức giá cụ thể và lộ trình đeo giúp bạn lựa chọn loại hàm phù hợp nhất với nhu cầu.

1. Hàm duy trì là gì?

Hàm duy trì là khí cụ được bác sĩ chỉ định đeo sau khi hoàn tất toàn bộ quá trình chỉnh nha (sau khi tháo niềng hoặc khay niềng). Hàm duy trì có chức năng đảm bảo sự ổn định tại trí mới của răng, tránh bị xô lệch và trở về vị trí ban đầu. Tùy thuộc vào từng tình trạng của mỗi người, bác sĩ sẽ tư vấn bệnh nhân cần đeo loại hàm duy trì nào phù hợp.

Hàm duy trì giữ cho răng cố định, không bị dịch chuyển sau khi niềng răng

2. Tại sao phải đeo hàm duy trì sau niềng răng?

Sau khi kết thúc quá trình niềng răng, bác sĩ sẽ yêu cầu đeo hàm duy trì thêm một thời gian nữa vì răng, xương hàm và các mô liên kết cần thời gian để thích nghi và ổn định hoàn toàn. Cụ thể, niềng răng phải trải qua sự tác rất lớn để điều chỉnh, quá trình tái tạo xương xung quanh chân răng kéo dài từ 6-12 tháng để đảm bảo ổn định chắc chắn, trong suốt giai đoạn này răng rất dễ có xu hướng bị dây chằng kéo về vị trí ban đâu.

Hơn nữa, mô nướu và mô nha chu vẫn cần thêm thời gian để thích nghi với vị trí mới và tổ chức lại cấu trúc sau khi niềng. Do đó, cần phải sử dụng 1 khí cụ như hàm duy trì giúp giữ nguyên vị trí của răng tại thời điểm tháo mắc cài để duy trì kết quả niềng răng.

3. Hàm duy trì sau niềng răng có mấy loại?

Hiện nay, hàm duy trì sau niềng răng có 3 loại chính: hàm duy trì cố định, hàm duy trì tháo lắp trong suốt và hàm duy trì kim loại, được phân loại theo tiêu chí cấu tạo, cách sử dụng và phương pháp gắn vào răng.

3.1 Hàm duy trì cố định

Hàm duy trì cố định là dùng đoạn thanh kim loại hoặc dây duy trì gắn vào mặt trong (duy trì mặt lưỡi) của răng cửa và răng nanh bằng chất kết dính composite, hoạt động 24/7 mà không cần tháo lắp. Tuy nhiên trường hợp duy trì này không phải ca tháo niềng nào cũng thực hiện được vì nó phụ thuộc vào khớp cắn của bệnh nhân.

Ưu điểm của hàm duy trì cố định:

• Giữ răng khách hàng cố định liên tục suốt ngày đêm
• Gắn ở mặt trong răng nên không ai có thể nhìn thấy từ bên ngoài
• Không lo bị quên mang theo, quên đeo hàm duy trì
• Không chiếm không gian trong miệng nên không gây khó khăn phát âm

Nhược điểm của hàm duy trì cố định:

• Hàm duy trì cố định không phải trường hợp nào cũng làm được
• Vì luôn gắn chặt nên khó vệ sinh, dễ tích tụ mảng bám và cao răng có thể gây sâu kẻ nếu không biết cách vệ sinh tốt.
• Không được cắn trực tiếp vào vị trí có dây duy trì vì nó sẽ làm bong dây (do cơ chế dán dính nên nguy cơ bị bong cao).
• Không thể tự kiểm tra tình trạng hàm, cần đến nha khoa định kỳ

Hàm duy trì cố định gắn ở mặt trong của răng

3.2 Hàm duy trì tháo lắp bằng khay nhựa trong suốt

Hàm duy trì trong suốt là loại hàm được làm từ nhựa trong suốt, thiết kế bằng công nghệ định hình nhiệt trên mẫu răng của bệnh nhân, tạo ra một khay nhựa mỏng (độ dày khoảng 0.75-1mm) ôm khít hoàn toàn bề mặt răng từ đỉnh răng đến gần nướu.

Ưu điểm hàm duy trì tháo lắp bằng khay nhựa trong suốt:

• Tính thẩm mỹ cao nhất do khay là nhựa trong suốt, gần như vô hình khi đeo, không ảnh hưởng đến thẩm mỹ khuôn mặt và nụ cười.
• Thoải mái khi sử dụng vì độ mỏng nhẹ, ôm sát răng nên ít gây cảm giác vướng víu, không cản trở lưỡi khi nói chuyện
• Có thể tháo ra khi ăn uống và đánh răng, vệ sinh đơn dễ dàng bằng bàn chải mềm và nước sạch.
• Bề mặt nhẵn không chà xát vào má và môi, tránh gây loét hay tổn thương các vùng mô mềm trong khoang miệng.

Nhược điểm của hàm duy trì trong suốt

• Vì khả năng tháo lắp nên người dùng có thể quên đeo làm ảnh hưởng kết quả.
• Khi quên ăn nhai dễ quên tháo hàm duy trì dễ dẫn đến gãy vỡ và cần làm lại hoàn toàn nên tốn về kinh tế.

3.3 Hàm duy trì tháo lắp kim loại (Hàm duy trì Hawley)

Hàm duy trì tháo lắp kim loại là loại hàm truyền thống, kết hợp giữa nền nhựa acrylic ôm sát vòm hàm và dây thép không gỉ bao quanh mặt ngoài răng, có thể tháo lắp và điều chỉnh được khi cần thiết.

Ưu điểm của hàm duy trì tháo lắp kim loại

• Độ bền cao lên đến 3-5 năm, thậm chí lâu hơn nếu bảo quản tốt
• Có thể dễ dàng tháo lắp nên ăn nhai sẽ dễ dàng
•  Việc vệ sinh răng miệng và vệ sinh hàm cũng được thực hiện dễ dàng nhờ khả năng tháo lắp.

Nhược điểm của hàm duy trì tháo lắp kim loại:

• Thẩm mỹ kém hơn vì dây thép kim loại nổi rõ trên mặt ngoài răng, dễ bị phát hiện khi cười hoặc nói chuyện
• Cảm giác vướng víu ban đầu do chưa quen với nền nhựa dày có thể gây khó chịu cho lưỡi, ảnh hưởng đến phát âm trong giai đoạn đầu
• Thời gian thích nghi cũng lâu hơn so với hàm duy trì trong suốt
• Khách hàng quên đeo thường xuyên sẽ ảnh hưởng đến kết quả sau niềng
• Khách hàng quên tháo ra khi ăn có thể gây ra tình trạng gãy, vỡ hàm, quá trình làm lại tốn thêm chi phí.

Hàm duy trì được đánh giá là hữu ích cho mọi trường hợp chỉnh nha vì nó quyết định duy trì kết quả điều trị lâu dài cho bệnh nhân, tránh bị tái phát.

Ngoài ra, trong một số trường hợp đặc biệt, bác sĩ chỉnh nha có thể chỉ định sử dụng kết hợp cả hàm cố định và hàm tháo lắp để tối ưu hiệu quả duy trì kết quả niềng răng.

4. So sánh các loại hàm duy trì sau niềng răng hiện nay

Dưới đây là bảng so sánh chi tiết các loại hàm duy trì sau niềng răng theo từng tiêu chí cụ thể:

5. Giá hàm duy trì sau niềng bao nhiêu tiền?

Hàm duy trì sau niềng răng có mức giá dao động từ 700.000 – 10.000.000 đồng. Mỗi loại hàm sẽ có mức giá khác nhau, cụ thể là:

• Hàm duy trì cố định: Là loại hàm có mức giá tối ưu nhất, chỉ khoảng 700.000 – 1.000.000 đồng.
• Hàm duy trì tháo lắp bằng kim loại: Với mức giá vừa phải, dao động từ 1.000.000 – 3.000.000 đồng, hàm duy trì tháo lắp kim loại đang là sự lựa chọn ưa thích của nhiều người.
• Hàm duy trì tháo lắp bằng nhựa trong suốt: Có chi phí cao nhất, khoảng từ 1.000.000 – 10.000.000 đồng. Với các loại hàm cao cấp đến từ thương hiệu Vivera, giá sẽ từ 8.000.000 – 10.000.000 đồng.

Mỗi loại hàm duy trì sau niềng răng sẽ có mức giá khác nhau

6. Cần phải đeo hàm duy trì trong bao lâu?

Thời gian đeo hàm duy trì sẽ được bác sĩ chỉ định đeo cho đến khi phần xương hàm đã hoàn thiện, răng nướu đã ổn định vị trí. Thông thường, bệnh nhân cần đeo hàm duy trì gần như là mãi, tuy nhiên thời gian càng xa bệnh nhân có thể đeo ngắn thời gian hơn chẳng hạn như một tuần đeo hai bữa tối.

7. Lưu ý quan trọng cần biết khi đeo hàm duy trì

Để đảm bảo tác dụng cố định răng của hàm duy trì, bạn cần phải lưu ý một số điều sau:

• Để hàm duy trì phát huy tối đa công dụng, bạn cần đảm bảo đeo hàm ít nhất 20-22 giờ/ngày và sử dụng liên tục trong thời gian bác sĩ chỉ định, giúp cho răng cùng xương hàm thực sự ổn định.
• Luôn vệ sinh răng miệng và hàm duy trì sạch sẽ nhằm hạn chế mảng bám tích tụ, vi khuẩn sinh sôi gây các bệnh lý răng miệng. Còn với loại hàm duy trì tháo lắp, bạn chỉ cần dùng bàn chải để vệ sinh nhẹ nhàng cho hàm rồi đeo lại.
• Hạn chế sử dụng thức ăn dẻo, dai hoặc cứng vì có thể làm răng bị xô lệch. Đồng thời tháo hàm duy trì khi uống các đồ uống nóng tránh làm biến dạng hàm.
• Sau khi niềng, cần tái khám định kỳ theo lịch hẹn của bác sĩ để đảm bảo hàm duy trì hoạt động hiệu quả mà không phát sinh vấn đề gì.

8. Hướng dẫn cách vệ sinh hàm duy trì đúng

Vệ sinh hàm duy trì đúng cách giúp kéo dài thời gian sử dụng hàm và đảm bảo hiệu quả duy trì răng tối ưu, đồng thời ngăn ngừa các vấn đề về răng miệng như sâu răng, viêm nướu do tích tụ vi khuẩn. Dưới đây là hướng dẫn chi tiết giúp bạn duy trì hàm duy trì trong tình trạng tốt nhất:

• Bước 1: Chuẩn bị nước ấm, bàn chải lông mềm, bông tăm và dung dịch ngâm chuyên dụng.
• Bước 2: Rửa sơ hàm duy trì bằng nước ấm, sau đó dùng bàn chải và kem đánh răng làm sạch toàn bộ bề mặt.
• Bước 3: Dùng bông tăm thấm nước làm sạch kỹ các khe nhỏ và mảng bám còn sót lại.
• Bước 4: Ngâm hàm trong dung dịch chuyên dụng 5–10 phút để loại bỏ vi khuẩn và mùi hôi.
• Bước 5: Lau khô, để ráo nước và bảo quản hàm duy trì trong hộp sạch.

Đối với hàm duy trì cố định bạn nên đến nha khoa để bác sĩ có thể vệ sinh cao răng và đặt lại đúng vị trí ban đầu. Đồng thời, bạn cũng có thể sử dụng các loại dụng cụ chuyên dụng như tăm nước để vệ sinh hàm sau khi ăn.

9. Các câu hỏi thường gặp

9.1 Niềng răng xong không đeo hàm duy trì có được không?

Niềng răng xong bắt buộc đeo hàm duy trì vì nếu không đeo thì răng dễ dịch chuyển và quay về vị trí cũ do xương hàm, mô nướu và mô nha chu chưa ổn định. Nếu không đeo hàm duy trì thì kết quả niềng răng trước đó xem như uổng công vì răng sẽ bị lệch lạc và sai khớp cắn trở lại.

9.2. Niềng răng có phải đeo hàm duy trì cả đời không?

Không phải ai cũng cần đeo hàm duy trì cả đời nhưng một số người có cơ địa răng dễ chạy, mô nha chu yếu hoặc nền xương kém ổn định có thể được khuyến nghị đeo bán thời gian vào buổi tối lâu dài hoặc sẽ duy trì đeo hàm suốt đời để giữ răng luôn đúng vị trí trên cung hàm.

9.3. Hàm duy trì có gây đau hoặc khó chịu không?

Hàm duy trì có thể gây cảm giác đau nhức nhẹ hoặc khó chịu trong 2-3 ngày đầu khi bắt đầu đeo, tuy nhiên đây là phản ứng bình thường khi răng đang thích nghi với lực giữ từ hàm. Nếu cảm thấy đau dữ dội bất thường nên liên hệ bác sĩ chỉnh nha để điều chỉnh kịp thời.

9.4. Đeo hàm duy trì có ảnh hưởng đến ăn uống và nói chuyện không?

Đeo hàm duy trì sau niềng răng có thể ảnh hưởng đến ăn uống và phát âm, tuy nhiên mức độ ảnh hưởng phụ thuộc vào loại hàm (tháo lắp hay cố định) và thời gian thích nghi. Trong đó hàm tháo lắp kim loại Hawley ảnh hưởng nhiều nhất do nền nhựa dày che phủ vòm hàm, làm lưỡi khó cử động.

9.5. Vì sao đeo hàm duy trì mà vẫn bị chạy răng?

Đeo hàm duy trì sau niềng răng nhưng răng vẫn bị chạy lại vị trí cũ là do thiết kế và kích thước của hàm không phù hợp với răng hoặc người bệnh sử dụng không đúng cách. Đặc biệt là đối với các hàm tháo lắp nếu đeo không thường xuyên sẽ dễ dẫn đến trường hợp chạy lại răng.

Hàm duy trì sau niềng răng đóng vai trò then chốt trong việc bảo vệ kết quả chỉnh nha lâu dài, giúp duy trì nụ cười đều đẹp và khớp cắn chính xác. Việc lựa chọn loại hàm duy trì phù hợp như hàm duy trì tháo lắp trong suốt, tháo lắp kim loại (Hawley) hay cố định cần dựa trên nhu cầu thẩm mỹ, ngân sách, khả năng tuân thủ đeo hàm và tình trạng răng sau niềng. Đặc biệt, sự cam kết đeo hàm đúng thời gian và tái khám định kỳ quyết định đến sự thành công của toàn bộ quá trình chỉnh nha.