Niềng răng có phải nhổ răng không? Ai không cần nhổ?

Niềng răng không bắt buộc phải nhổ răng vì quyết định này phụ thuộc hoàn toàn vào tình trạng răng miệng của mỗi người. Cụ thể, khi hàm răng có đủ khoảng trống để sắp xếp lại các răng mọc lệch, bác sĩ chỉnh nha sẽ không chỉ định nhổ răng. Ngược lại, các trường hợp răng chen chúc nghiêm trọng, hô móm nặng hoặc răng khôn mọc lệch đẩy các răng khác thì việc nhổ răng trở thành cần thiết để đạt hiệu quả điều trị tối ưu.

1. Niềng răng có phải nhổ răng không? Tại sao?

Niềng răng không bắt buộc phải nhổ răng vì quyết định này phụ thuộc hoàn toàn vào tình trạng răng miệng của mỗi người. Theo đó, nhổ răng trong chỉnh nha là giải pháp giúp tạo đủ khoảng trống khi kích thước răng quá to, răng mọc chen chúc hoặc hàm không đủ chỗ, nhờ đó bác sĩ có thể dàn đều, sắp xếp lại các răng thẳng hàng, cân đối khớp cắn về vị trí chuẩn, mang đến nụ cười thẩm mỹ và hạn chế tối đa các vấn đề bệnh lý răng miệng.

• Tạo đủ khoảng trống

Trường hợp răng mọc chen chúc nhiều, khấp khểnh nặng, răng hô ra trước hoặc cung hàm không đủ chỗ để sắp xếp các răng vào đúng vị trí thì bác sĩ cầm tạo khoảng trống để kiểm soát tốt hướng di chuyển của răng và đảm bảo sự hài hòa giữa răng với cung hàm và khuôn mặt. Các răng thường được lựa chọn nhổ là răng cối nhỏ số 4 hoặc số 5 giúp tạo nên không gian cần thiết để dịch chuyển các răng cửa lùi vào trong, giảm hô, sắp xếp lại các răng mọc chen chúc mang lại hàm răng đều, thẳng hàng.

• Cân đối khớp cắn về vị trí chuẩn

Nhổ răng khi niềng còn giúp giải quyết sự mất cân bằng giữa hai khớp cắn. Việc nhổ răng sẽ giúp cân bằng số lượng răng giữa các hàm trên và hàm dưới trong trường hợp xương hàm hai bên phát triển không đồng đều, từ đó khớp cắn được điều chỉnh cân đối, chức năng ăn nhai được cải thiện hoàn hảo hơn.

• Nhổ bỏ các răng bệnh lý

Khi nhổ răng để niềng răng bác sĩ sẽ ưu tiên nhổ bỏ các răng không còn chức năng hoặc có nguy cơ gây hại như răng khôn mọc lệch, răng bị sâu năng không thể phục hồi hay răng bị viêm nha chu làm tiêu xương nghiêm trọng.

Do đó, để biết chính xác niềng răng có nhổ răng không bạn nên đến nha khoa uy tín để bác sĩ thăm khám, đo lường chính xác khoảng cách giữa các răng, đánh giá và phân tích tình trạng để đưa ra kết luận có cần nhổ răng hay không. Vì mỗi trường hợp lâm sàng đều có đặc điểm riêng biệt, không thể áp dụng nhổ răng chung cho tất cả mọi người.

2. Trường hợp nào cần nhổ răng khi niềng?

Các trường hợp chính cần nhổ răng khi niềng: răng mọc chen chúc thiếu khoảng trống trên hàm, răng hô hoặc móm nặng, răng khôn mọc lệch đẩy răng khác, tình trạng cắn sâu, cắn hở, cắn chéo nghiêm trọng và răng sâu nặng. Cụ thể:

• Răng mọc chen chúc, mọc lệch, lộn xộn

Khi cung hàm quá hẹp, các răng sẽ có xu hướng mọc lộn xộn, chồng chéo nhau, làm ảnh hưởng đến thẩm mỹ khi cười và tác động tiêu cực đến sức khỏe răng miệng. Việc nhổ răng trong trường hợp này sẽ giúp các răng còn lại có đủ không gian để di chuyển về đúng vị trí, từ đó cải thiện khả năng nhai, vệ sinh răng miệng dễ dàng hơn, hạn chế sâu răng.

• Hàm răng hô, móm nặng

Hàm răng hô, móm nặng đều ảnh hưởng nghiêm trọng đến thẩm mỹ và chức năng nhai. Để điều trị hiệu quả tốt nhất cho những trường hợp này, bác sĩ thường chỉ định nhổ từ 2-4 răng hàm nhỏ trên cung hàm để khắc phục tình trạng hô.

• Răng khôn mọc lệch đẩy răng khác

Răng khôn (răng số 8) khi mọc lệch có thể gây áp lực đẩy các răng khác ra khỏi vị trí đã được sắp xếp sau khi niềng. Vì vậy, hầu hết các bác sĩ chỉnh nha đều khuyến nghị nhổ răng khôn trước khi bắt đầu niềng răng hoặc trong giai đoạn đầu của quá trình điều trị, có thể cân nhắc giữ lại nếu răng mọc thẳng tuy nhiên điều này khá hiếm gặp. Lợi ích của việc nhổ răng khôn trước khi niềng là ngăn ngừa tái phát sau điều trị.

• Lệch khớp cắn nghiêm trọng

Các tình trạng sai lệch khớp cắn như khớp cắn sâu, cắn hở và cắn chéo nặng khiến cho người bệnh mất tự tin khi giao tiếp. Đặc biệt, nếu để kéo dài có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến chức năng nhai và dẫn đến các vấn đề về khớp thái dương. Do đó, việc nhổ răng thường được chỉ định khi niềng để giúp có thêm khoảng trống dịch chuyển để căn chỉnh khớp cắn chuẩn.

• Răng sâu nặng, răng yếu không thể giữ lại

Răng sâu nặng không thể trám hoặc điều trị tủy, răng đã bị yếu do viêm nha chu không còn đảm bảo chức năng ăn nhai có thể trở thành ổ nhiễm trùng trong quá trình niềng răng. Cần nhổ các răng này trước khi niềng để loại bỏ nguồn nhiễm trùng tiềm ẩn, tạo điều kiện cho quá trình niềng răng diễn ra thuận lợi và không bị gián đoạn do đau răng.

3. Ai không cần nhổ răng khi niềng?

Các trường hợp không cần nhổ răng khi niềng gồm: răng mọc lệch nhẹ với hàm có đủ khoảng trống, trẻ em đang trong giai đoạn phát triển xương hàm, răng khấp khểnh, khe thưa nhẹ và người có tầng mặt thấp.

• Răng mọc lệch nhẹ, hàm có đủ khoảng trống: Trường hợp răng chỉ mọc lệch nhẹ từ 1-3mm với xương hàm đủ rộng để chứa tất cả các răng, bác sĩ có thể linh hoạt sử dụng các kỹ thuật khác để thay thế cho việc nhổ răng.
• Trẻ em đang trong giai đoạn phát triển xương hàm: Niềng răng trẻ em từ 6-12 tuổi có khả năng tránh nhổ răng cao nhất vì đang trong giai đoạn xương hàm phát triển mạnh mẽ và cung răng chưa hoàn thiện. Bác sĩ có thể can thiệp bằng các khí cụ nong hàm để mở rộng không gian trên cung hàm, tạo chỗ cho răng vĩnh viễn mọc lên đúng vị trí, hạn chế việc nhổ răng sau này.
• Răng khấp khểnh, khe thưa nhẹ: Một số trường hợp răng sai lệch nhẹ, bác sĩ sẽ tiến hành điều chỉnh trục răng theo hướng chuẩn mà không cần nhổ răng.
• Chống chỉ định tương đối với người có tầng mặt ngắn: Với những người bệnh có khoảng cách từ mũi đến cằm ngắn hơn bình thường, khi nhổ răng các răng còn lại sẽ bị kéo lùi khiến môi và má xẹp vào, mặt trở nên sụp và trông già hơn. Trường hợp này, bác sĩ sẽ ưu tiên các phương pháp bảo tồn để tránh nhổ răng, giữ được nét hài hòa cho khuôn mặt.

4. Nhổ răng để niềng có ảnh hưởng gì không?

Nhổ răng để niềng hoàn toàn an toàn và không gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe. Vì trước khi chỉ định nhổ răng, bác sĩ đã thăm khám và cân nhắc kỹ lưỡng dựa trên tình trạng hàm răng. Đồng thời, những chiếc răng được chọn nhổ thường là răng có chức năng không quá quan trọng hoặc răng khôn mọc lệch, mọc ngầm nên đảm bảo không ảnh hưởng đến quá trình ăn nhai.

Bên cạnh đó, việc nhổ răng đã trở nên nhẹ nhàng hơn nếu được thực hiện bởi bác sĩ có chuyên môn cao kết hợp với các thiết bị hiện đại. Do đó, bạn cần lựa chọn những địa chỉ nha khoa uy tín, chất lượng để quá trình nhổ và niềng răng diễn ra an toàn.

5. Thay thế việc nhổ răng bằng các kỹ thuật hiện đại

Các kỹ thuật thay thế cho việc nhổ răng bao gồm:

• Mài kẽ răng – IPR: Bác sĩ sẽ sử dụng dụng cụ chuyên dụng để lấy đi một lớp men răng nhỏ khoảng từ 0.2 – 0.5 mm ở giữa các kẽ răng, áp dụng tương tự cho nhiều kẽ răng chúng ta sẽ có đủ khoảng trống để niềng cho các trường hợp răng chen chúc nhẹ.
• Nong hàm: Đây là kỹ thuật dùng khí cụ chuyên dụng để nới rộng vòm miệng, tăng diện tích của khoang miệng và khoảng cách giữa các răng.
• Sử dụng minivis: Minivis được cắm vào xương hàm để tạo điểm neo chắc chắn, giúp bác sĩ kéo toàn bộ khối răng về phía sau một cách hiệu quả. Kỹ thuật này thường được áp dụng thay thế cho nhu cầu nhổ răng cối nhỏ trong các ca hô nhẹ đến nặng.
• Tận dụng khoảng nhổ răng khôn: Bác sĩ sẽ tận dụng khoảng trống từ việc nhổ răng khôn thay vì nhổ răng số 4 hoặc số 5 để kéo toàn bộ hàm răng lùi về sau.

6. Niềng răng thường phải nhổ bao nhiêu răng?

Số lượng răng phải nhổ trước khi niềng không có con số chính xác và cụ thể vì nó sẽ phù thuộc vào tình trạng răng của mỗi người. Thông thường phải nhổ ba loại răng sau răng số 4 (răng hàm nhỏ thứ nhất), răng số 5 (răng hàm nhỏ thứ hai) và răng khôn (răng số 8), tùy thuộc vào tình trạng răng cụ thể của từng người.

• Răng số 4: Niềng răng nhổ răng số 4 là răng được ưu tiên nhổ nhất trong niềng răng vì vị trí chính giữa cung hàm, dễ tiếp cận và nhổ đơn giản, kích thước không quá to cũng không quá nhỏ nên giúp tạo khoảng trống vừa đủ đều cho cả hai bên hàm. Bên cạnh đó, răng số 4 ít ảnh hưởng đến thẩm mỹ và chức năng nhai vì răng nanh và răng hàm lớn vẫn được giữ nguyên. Các trường hợp chỉ định nhổ răng số 4 thông thường là răng vẩu, răng móm, mọc chen lấn hoặc xô đẩy nhau
• Răng số 5: Nhổ răng số 5 khi niềng là lựa chọn thay thế khi bác sĩ muốn giữ lại răng số 4 hoặc khi răng số 5 có vấn đề về cấu trúc như bị sâu nặng, yếu hoặc có hình thái bất thường. Ngoài ra, đối với một số người có răng nanh mọc cao, nhổ răng số 5 giúp tạo khoảng trống để kéo răng nanh xuống đúng vị trí mà không ảnh hưởng đến răng số 4.
• Răng khôn số 8: Răng khôn thường được khuyến cáo nhổ bỏ trước khi niềng răng vì chiếc răng này mọc muộn và không có chức năng nhai quan trọng. Ngoài ra, vì là răng mọc sau cùng ở vị trí cuối nên chúng có ít không gian, có xu hướng mọc ngầm hoặc ngang sang một bên làm ảnh hưởng đến các răng xung quanh. Vì vậy, bác sĩ chỉnh nha thường yêu cầu nhổ răng khôn để ngăn ngừa răng khôn đẩy các răng đã được sắp xếp trở lại vị trí cũ sau khi tháo khí cụ niềng, tránh viêm nướu quanh răng khôn gây đau đớn và nhiễm trùng.

Do đó để biết chính xác niềng răng phải nhổ bao nhiêu răng, răng nào bạn nên đến nha khoa để bác sĩ thăm khám và nhận tư vấn kết quả từ bác sĩ nha khoa.

7. Quy trình nhổ răng khi niềng diễn ra như thế nào?

Quy trình nhổ răng khi niềng răng bao gồm bốn bước chính: thăm khám và chụp X-quang toàn cảnh, lên phương án điều trị và quyết định nhổ răng, tiến hành nhổ răng với thời gian chờ lành vết thương, và cuối cùng là gắn mắc cài để bắt đầu điều chỉnh răng.

• Bước 1: Thăm khám và chụp X-quang toàn cảnh

Bước đầu tiên trong quy trình là bác sĩ thực hiện thăm khám tổng quát tình trạng răng miệng và chụp các loại phim X-quang cần thiết để đánh giá chính xác cấu trúc xương hàm và vị trí từng răng.

• Bước 2: Lên phương án điều trị và quyết định nhổ răng

Sau khi có đầy đủ kết quả chẩn đoán, bác sĩ sẽ phân tích tổng hợp và đưa ra phương án điều trị cụ thể, bao gồm quyết định có cần nhổ răng hay không và nhổ răng nào.

• Bước 3: Tiến hành nhổ răng và thời gian chờ lành vết thương

Sau khi có quyết định nhổ răng, bác sĩ sẽ tiến hành thủ thuật nhổ răng theo đúng quy trình y khoa và hướng dẫn chăm sóc sau nhổ để vết thương lành nhanh chóng.

• Bước 4: Gắn mắc cài niềng răng và điều chỉnh răng

Sau khi vết nhổ răng đã lành hoàn toàn, bác sĩ sẽ tiến hành gắn khí cụ niềng răng bao gồm mắc cài và dây cung để bắt đầu quá trình di chuyển răng vào đúng vị trí. Sau khi gắn mắc cài, răng sẽ bắt đầu di chuyển từ từ vào khoảng trống do nhổ răng tạo ra.

8. Các câu hỏi thường gặp

8.1 Nhổ răng khi niềng có đau không? Mất bao lâu để lành?

Nhổ răng khi niềng gây đau nhẹ đến trung bình trong 2-3 ngày đầu hoàn toàn nằm trong ngưỡng chịu đau của mỗi người, hoặc có thể kiểm soát hoàn toàn bằng thuốc giảm đau, với thời gian phục hồi hoàn toàn từ 5-7 ngày đối với răng thường và 10-14 ngày đối với răng khôn.

8.2 Niềng răng Invisalign có cần nhổ răng không?

Niềng răng Invisalign (khay trong suốt) có thể áp dụng cho trường hợp cần nhổ răng, tuy nhiên công nghệ này thường được ưu tiên cho các trường hợp răng chen chúc nhẹ đến trung bình và không cần nhổ răng. Đối với các trường hợp cần nhổ răng, Invisalign có một số hạn chế như khó kiểm soát chính xác chuyển động xoay răng và di chuyển rễ răng như mắc cài kim loại, thời gian điều trị có thể dài hơn và chi phí cao hơn.

8.3 Số lượng răng cần nhổ trước khi niềng là bao nhiêu?

Không có số lượng răng cụ thể cần nhổ trước khi niềng vì còn phải xem xét độ rộng của cung hàm, tình trạng răng và phác đồ điều trị của bác sĩ. Nếu bạn muốn biết rõ cần nhổ bao nhiêu răng khi niềng, hãy đến nha khoa để được bác sĩ thăm khám và tư vấn thêm.

8.4 Sau khi niềng răng không nhổ, răng có bị tái phát không?

Sau khi niềng răng không nhổ, răng có nguy cơ tái phát cao hơn so với niềng có nhổ răng nếu ban đầu không đủ khoảng trống và người bệnh không đeo hàm duy trì đúng cách. Vì ban đầu răng bị niềng vào không gian chật hẹp mà không tạo thêm khoảng trống mới, áp lực từ các răng xung quanh lớn hơn do mật độ răng cao, các răng dễ bị đẩy trở lại vị trí cũ khi không còn lực duy trì từ dây cung.

Tóm lại, việc nhổ hay không nhổ răng khi niềng phụ thuộc hoàn toàn vào tình trạng răng miệng cụ thể của mỗi người. Quan trọng nhất là bạn cần tìm đến một bác sĩ chỉnh nha có chuyên môn và kinh nghiệm để được thăm khám, chẩn đoán chính xác và tư vấn phương án điều trị phù hợp nhất. Đừng tự ý quyết định hoặc yêu cầu nhổ/không nhổ răng mà không có cơ sở khoa học, vì điều này có thể ảnh hưởng đến kết quả điều trị và sức khỏe răng miệng lâu dài của bạn.