Nâng khớp cắn trong niềng răng là gì? Có tác dụng gì?

3. Trường hợp nào cần nâng khớp niềng răng? Tác dụng của nâng khớp cắn

Nâng khớp cắn trong niềng răng có tác dụng hỗ trợ cho quá trình điều trị khớp cắn sâu, khớp cắn chéo, khớp cắn ngược và khớp cắn hở, ngoài ra người tật nghiến răng cũng nên gắn nâng hàm khi niềng. Tùy vào đối tượng sử dụng mà nâng khớp cắn trong niềng răng sẽ đem lại những tác dụng khác nhau, giúp giảm áp lực của hàm dưới lên men răng và tránh làm hư hại khí cụ. Nhờ vậy, quá trình niềng răng sẽ diễn ra thuận lợi đúng như lộ trình điều trị được tính toán từ trước.

3.1. Khớp cắn sâu

Khớp cắn sâu là tình trạng răng hàm trên phủ quá nhiều lên răng hàm dưới, rìa răng hoặc mặt nhai hàm dưới tiếp xúc ở đáy nướu mặt trong răng hàm trên. Đây là dạng sai lệch khớp cắn thường gặp, gây khó khăn cho bệnh nhân khi cắn xé và nghiền nát thức ăn và làm ảnh hưởng đến sự cân đối của khuôn mặt.

Khi niềng răng khớp cắn sâu, bác sĩ thường chỉ định nâng khớp nhằm tạo khoảng hở giữa hai hàm, giúp ngăn nhóm răng dưới va chạm trực tiếp với răng hàm trên. Điều này giúp bảo vệ mặt trong răng cửa, hạn chế bung mắc cài và tạo điều kiện để răng dịch chuyển về vị trí chuẩn dễ dàng hơn.

3.2. Khớp cắn chéo

Khớp cắn chéo là hiện tượng răng mọc lệch vào trong hoặc chìa ra ngoài so với vị trí chuẩn trên cung hàm, làm cho trục giữa hàm răng không khớp với trục giữa khuôn mặt. Khi ăn nhai, một số vị trí trên cung hàm của người bị cắn chéo sẽ tiếp xúc sớm, tạo áp lực lớn lên răng và khớp hàm.

Trong trường hợp này, nâng khớp cắn tạo khoảng trống giữa hai hàm để loại bỏ các điểm cản trở này, giúp răng có không gian dịch chuyển về đúng vị trí. Nhờ vậy, quá trình niềng răng khớp cắn chéo diễn ra nhanh chóng và hiệu quả hơn.

3.3. Khớp cắn ngược

Khi bị khớp cắn ngược (móm), hàm dưới thường đưa ra trước so với hàm trên, làm sai lệch tương quan hai hàm và ảnh hưởng đến thẩm mỹ khuôn mặt cũng như chức năng ăn nhai. Bác sĩ thường chỉ định nâng khớp cắn khi niềng răng móm nhằm tạo ngăn cách giữa 2 hàm, hỗ trợ cho quá trình kéo lùi nhóm răng hàm dưới về sau diễn ra thuận lợi.

3.4. Khớp cắn hở

Khớp cắn hở là tình trạng hai hàm không thể khép kín hoàn toàn khi ngậm miệng, thường tạo khoảng hở ở vùng răng cửa hoặc răng hàm, khiến bệnh nhân gặp khó khăn khi ăn nhai. Nâng hàm khi niềng sẽ cải thiện tiếp xúc giữa 2 hàm, giúp quá trình điều trị thuận lợi hơn.

3.5. Người có thói quen nghiến răng

Ở những bệnh nhân có tật nghiến răng, lực cắn mạnh và lặp lại liên tục có thể làm mòn men răng, gây đau khớp thái dương hàm và tăng nguy cơ bong mắc cài trong quá trình niềng. Lúc này, khí cụ nâng khớp đóng vai trò như một lớp đệm giúp giảm lực tác động trực tiếp, bảo vệ hệ thống khí cụ và hỗ trợ kiểm soát tình trạng nghiến răng tốt hơn.

4. Các phương pháp nâng khớp cắn trong niềng răng

Có 3 loại nâng khớp cắn thường được dùng trong niềng răng là hàm nâng khớp, máng nâng hàm phía sau và cục nâng khớp cho răng cửa. Tùy vào tình trạng răng thực tế của bệnh nhân và phác đồ điều trị mà bác sĩ sẽ sử dụng loại nâng hàm khi niềng phù hợp.

• Hàm nâng khớp

Hàm nâng khớp là kỹ thuật nâng khớp sử dụng khí cụ hình chữ nhật làm từ nhựa y khoa để gắn vào các vị trí ở nhóm răng hàm dưới và một lớp bảo vệ ở răng hàm trên, thường được chỉ định trong các trường hợp bị khớp cắn hở. Nhờ khả năng tạo khoảng đệm ổn định, hàm nâng khớp giúp giảm áp lực lên nhóm răng chịu lực và hỗ trợ răng dịch chuyển theo hướng đã được tính toán.

• Máng nâng khớp răng hàm (nâng khớp phía sau)

Máng nâng khớp răng hàm là loại nâng khớp được dùng ở răng hàm, thường được áp dụng cho các ca bị khớp cắn chéo.

Bác sĩ tạo ra máng nâng hàm bằng cách phủ một lớp vật liệu nha khoa chuyên dụng lên vị trí cần nâng, sau đó hướng dẫn bệnh nhân cắn nhẹ để tạo hình rồi làm cứng bằng cách chiếu laser. Khi đó, giữa 2 hàm sẽ có một lớp đệm ngăn cách, nhóm răng hàm trên không còn tiếp xúc với nhóm răng hàm dưới, khí cụ không còn bị bung tuột do va chạm.

• Cục nâng khớp cho răng cửa (nâng khớp phía trước)

Cục nâng khớp cho răng cửa là loại nâng khớp được chế tạo từ nhựa, cao su hoặc kim loại không gỉ và được dùng trong quá trình niềng răng khớp cắn sâu và cắn ngược. Bác sĩ sẽ gắn cục nâng khớp lên mặt sau của răng cửa hoặc răng nanh nhằm giảm thiểu nguy cơ răng cửa hàm dưới bị đẩy lên cao và giúp kiểm soát điểm chạm ở nhóm răng cửa.

Đối với niềng răng trong suốt, cục nâng khớp sẽ có dạng khối vuông được gắn trực tiếp trong khay niềng nhằm kiểm soát khớp cắn, giảm va chạm không mong muốn giữa hai hàm và hỗ trợ răng dịch chuyển chính xác hơn.

5. Lưu ý khi nâng hàm niềng răng

Trong quá trình nâng hàm khi niềng răng, bệnh nhân cần chú ý về vấn đề chăm sóc răng miệng, chế độ ăn uống và tái khám đúng hẹn, cụ thể là:

• Chăm sóc răng miệng: Cần vệ sinh kỹ càng răng miệng tối thiểu 2 lần/ngày bằng bàn chải lông mềm và kem đánh răng có thành phần Fluor. Nên kết hợp dùng thêm nước súc miệng, chỉ nha khoa hoặc tăm nước để làm sạch mảng bám còn tồn đọng trong khoang miệng.
• Chế độ ăn uống phù hợp: Nâng khớp khi niềng cần hạn chế ăn các thực phẩm có tính dẻo, dai cứng hoặc quá nóng, quá lạnh. Đồng thời hạn chế sử dụng bia, rượu hoặc thức uống có ga để bảo vệ sức khỏe răng miệng và sức khỏe tổng thể.
• Tái khám đúng hẹn: Hãy kiểm tra răng niềng đúng thời gian được bác sĩ yêu cầu để kiểm tra tình trạng dịch chuyển của răng cùng vị trí của khí cụ nâng khớp cắn rồi từ đó tiến hành điều chỉnh.
• Uống thuốc theo chỉ định: Sau khi gắn khí cụ nâng hàm, bệnh nhân sẽ cảm thấy đau nhức trong vài ngày đầu nên cần uống thuốc theo liều lượng được kê và thực hiện đầy đủ hướng dẫn chăm sóc từ bác sĩ để giảm khó chịu.

6. Các câu hỏi thường gặp

6.1. Nâng hàm khi niềng răng có đau không?

Nâng hàm khi niềng sẽ gây đau nhức, vướng cộm và khó khăn khi ăn nhai trong 1-2 tuần đầu nhưng cảm giác này sẽ mất dần khi răng miệng quen với khí cụ nâng khớp. Bạn có thể áp dụng một số biện pháp giảm đau theo hướng dẫn của bác sĩ như chườm lạnh, chườm nóng, dùng sáp niềng răng,… để tạo cảm giác thoải mái.

6.2. Nâng khớp cắn niềng răng trong bao lâu?

Thời gian nâng khớp cắn khi niềng răng thường kéo dài khoảng 3-12 tháng, tùy thuộc vào mức độ sai lệch khớp cắn, tốc độ dịch chuyển của răng và kế hoạch điều trị của từng người. Trường hợp bệnh nhân sai lệch nhẹ có thời gian nâng khớp ngắn, với các ca cắn sâu hoặc cắn chéo nặng thì sẽ kéo dài hơn.

6.3. Nên ăn gì khi nâng khớp cắn niềng răng?

Người đang nâng khớp niềng răng nên ưu tiên sử dụng các món ăn mềm, nhừ và không bị bám dính trên răng, đồng thời hạn chế tối đa các thực phẩm cứng, dính hoặc quá dẻo. Trong thời gian nâng hàm, để không gây quá nhiều áp lực lên răng, bạn nên sử dụng kéo để cắt nhỏ thức ăn.

Nâng khớp cắn trong niềng răng là một kỹ thuật quan trọng giúp điều chỉnh tương quan hai hàm, hỗ trợ răng dịch chuyển đúng hướng, bảo vệ men răng và nâng cao hiệu quả chỉnh nha. Việc thực hiện đúng chỉ định, kết hợp chăm sóc răng miệng khoa học và tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ sẽ giúp quá trình niềng răng diễn ra an toàn, nhanh chóng và đạt kết quả tối ưu lâu dài.