Làm răng sứ bị lệch khớp cắn: Nguyên nhân và cách điều trị

Bọc răng sứ bị lệch khớp cắn là tình trạng khớp cắn bị sai lệch sau khi làm sứ, ảnh hưởng trực tiếp đến chức năng nhai, sức khỏe khớp thái dương hàm và độ bền răng sứ. Biến chứng này thường xảy ra do quá trình lấy dấu răng thiết kế, gắn mão sứ gặp sai sót, bác sĩ có kỹ thuật kém hoặc mài cùi răng sai tỉ lệ. Xác định đúng nguyên nhân gây lệch khớp cắn và xử lý kịp thời sẽ giúp quá trình khắc phục diễn ra hiệu quả và nhanh chóng hơn.

1. Bọc răng sứ bị lệch khớp cắn là gì? Dấu hiệu nhận biết

Bọc răng sứ bị lệch khớp cắn là tình trạng răng 2 hàm mất đi sự ăn khớp sau khi hoàn thiện quá trình làm răng sứ. Khi bệnh nhân cắn hoặc nhai, lực nhai không được phân bố đều mà tập trung vào một hoặc vài điểm, thường tại vị trí răng mới phục hình.

Dấu hiệu nhận biết của tình trạng lệch răng sứ sau khi làm sứ là cảm giác cộm, vướng hoặc răng sứ cao hơn so với các răng còn lại. Một số bệnh nhân cảm thấy 2 hàm không khít, nhai không tự nhiên hoặc mỏi hàm khi ăn. Nếu tình trạng này kéo dài, có thể xuất hiện đau vùng trước tai, đau đầu nhẹ hoặc phát ra tiếng lục cục khi há miệng. Đây là biểu hiện cho thấy khớp thái dương hàm đang bị ảnh hưởng do khớp cắn không cân bằng.

Bọc răng sứ bị lệch khớp cắn

2. Nguyên nhân bị lệch khớp cắn sau khi bọc răng sứ

Lệch khớp cắn sau khi làm răng sứ là hậu quả của những sai sót trong trong quá trình thăm khám, chế tác răng và lắp mão sứ. Cụ thể:

2.1. Sai sót khi lấy dấu răng và chế tạo răng sứ

Quá trình lấy dấu răng nếu không chính xác sẽ khiến quá trình thiết kế và chế tạo mão răng sứ không chính xác. Khi lắp vào cùi răng, răng sứ có thể xuất hiện điểm chạm cao, làm thay đổi cách hai hàm tiếp xúc với nhau. Hậu quả là mất tương quan 2 hàm, bệnh nhân cảm thấy cộm và khó khép miệng tự nhiên.

2.2. Kỹ thuật bọc răng sứ của bác sĩ không tốt

Bọc răng sứ đòi hỏi bác sĩ phải có khả năng lâm sàng, kinh nghiệm và kỹ thuật tốt. Nếu không đánh giá chính xác tình trạng khớp cắn hoặc không có sự mài chỉnh cần thiết khi chụp mão răng sứ sẽ khiến mặt nhai bị cộm lên, không khớp với răng đối diện.

Ngoài ra, trong quá trình bọc sứ, nếu mão răng chưa được lắp khít sát với cùi răng mà đã tiến hành cố định cũng gây ảnh hưởng đến khớp cắn. Những lỗi kỹ thuật này tuy nhỏ nhưng có khả năng gây lệch khớp cắn kéo dài nếu không được phát hiện và xử lý kịp thời.

Răng sứ không được bọc đúng cách sẽ ảnh hưởng đến khớp cắn và sức khỏe răng miệng

2.3. Không lấy cao răng trước khi chụp mão răng sứ

Cao răng tích tụ quanh cổ răng và dưới nướu có thể làm sai lệch đường hoàn tất của cùi răng. Khi chưa được làm sạch triệt để, cao răng cản trở quá trình lấy dấu và khiến mão sứ không ôm sát mô răng thật. Sau khi gắn mão, mô lợi có thể thay đổi hình dạng khi hết viêm, dẫn đến sự hở viền hoặc thay đổi điểm tiếp xúc. Bên cạnh đó, cao răng sẽ sản sinh ra vi khuẩn làm giảm độ ổn định của mô nha chu, khiến răng chịu lực kém hơn, làm ảnh hưởng răng thật và khớp cắn.

2.4. Mài cùi răng sứ sai tỉ lệ

Mài cùi răng đòi hỏi đảm bảo đủ chiều dày cho vật liệu sứ nhưng vẫn bảo tồn tối đa mô răng thật. Nếu răng bị mài quá ít, mão sứ phải làm dày lên để đảm bảo độ cứng, từ đó mặt nhai bị đẩy lên cao hơn so với chiều cao của răng, gây cộm khi cắn. Ngược lại, nếu mài cùi quá nhiều, cấu trúc răng sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng và lực nhai sẽ không được truyền xuống chân răng.

Mài cùi răng sứ sai tỉ lệ sẽ gây sai khớp cắn

2.5. Răng sứ kém chất lượng

Chất lượng mão sứ quyết định trực tiếp đến độ chính xác khớp cắn và độ bền sinh học của phục hình. Khi sử dụng vật liệu sứ không đạt chuẩn hoặc quy trình chế tác tại labo thiếu kiểm soát, mão sứ có thể xuất hiện sai số về kích thước, độ khít sát và hình thể mặt nhai. Những sai lệch này khiến diện tiếp xúc giữa hai hàm không đồng đều, dễ tạo điểm chạm cao hoặc chạm lệch trục ngay sau khi gắn.

Ngoài yếu tố hình thể, vật liệu kém chất lượng còn có nguy cơ biến dạng nhẹ dưới tác động của lực nhai. Theo thời gian, bề mặt nhai có thể bị mòn không đồng nhất, làm thay đổi tương quan khớp cắn ban đầu. Bên cạnh đó, mão sứ không đảm bảo độ sát khít viền cổ răng sẽ tạo khe hở vi thể, dẫn đến tích tụ mảng bám, viêm lợi và suy giảm độ ổn định của răng trụ.

3. Những ảnh hưởng của bọc răng sứ bị lệch khớp cắn

Bọc răng sứ bị lệch khớp cắn gây ra nhiều ảnh hưởng tiêu cực đến chức năng ăn nhai, thẩm mỹ và sức khỏe răng miệng.

3.1. Ảnh hưởng đến chức năng ăn nhai

Khi khớp cắn không còn tiếp xúc đồng đều, lực nhai sẽ tập trung quá mức vào một hoặc một vài răng phục hình thay vì phân bố hài hòa trên toàn bộ cung răng. Tình trạng này khiến bệnh nhân  tránh nhai ở bên cộm, từ đó hình thành thói quen nhai lệch một bên.

Sự mất cân bằng lực kéo dài có thể gây tăng áp lực đến một số răng, dẫn đến ê buốt, đau khi cắn hoặc cảm giác mỏi cơ nhai. Lâu dài, bệnh nhân có thể bị đau nhức vùng thái dương, đau khớp thái dương hàm do rối loạn vận động hàm dưới. Nếu không điều chỉnh kịp thời, phục hình có thể bị nứt vỡ hoặc răng trụ suy yếu do chịu lực sai trục trong thời gian dài.

3.2. Ảnh hưởng thẩm mỹ

Khi răng sứ có độ cao không phù hợp, đường cười có thể bị lệch nhẹ, 2 hàm không khít tự nhiên khi ở trạng thái nghỉ. Bên cạnh đó, do thói quen nhai 1 bên kéo dài, lâu dài bệnh nhân sẽ bị lệch mặt. Ngoài ra, nếu mão sứ không sát khít hoặc tiếp xúc không chuẩn, có thể xuất hiện khe hở vùng cổ răng, làm lộ viền sẫm màu hoặc viền lợi không đều, ảnh hưởng trực tiếp đến tính thẩm mỹ.

3.3. Tăng nguy cơ mắc bệnh lý răng miệng

Lệch khớp cắn có thể làm tiêu xương ổ răng ở những vị trí chịu áp lực quá lớn. Nếu tình trạng kéo dài, bệnh nhân có nguy cơ viêm nha chu, tụt lợi, thậm chí lung lay răng. Trong những trường hợp nghiêm trọng hơn, rối loạn khớp thái dương hàm có thể xuất hiện với biểu hiện đau khớp, há miệng kêu lục cục hoặc hạn chế vận động hàm dưới.

Vì vậy, lệch khớp cắn sau bọc răng sứ không nên xem nhẹ, mà cần được thăm khám và điều chỉnh sớm nhằm bảo tồn chức năng nhai và duy trì sức khỏe răng miệng lâu dài.

4. Cách khắc phục tình trạng lệch khớp cắn khi bọc răng sứ

Để khắc phục tình trạng lệch khớp cắn sau khi bọc răng sứ, bác sĩ sẽ kiểm tra mức độ lệch rồi đưa ra phương án điều trị phù hợp. 2 phương pháp thường được áp dụng là điều chỉnh mão răng sứ và thay răng sứ.

4.1. Điều chỉnh mão răng sứ

Trong các trường hợp lệch khớp cắn mức độ nhẹ, nguyên nhân thường do điểm chạm cao cục bộ hoặc bề mặt nhai chưa được cân chỉnh tối ưu. Khi đó, bác sĩ sẽ kiểm tra khớp cắn bằng giấy cắn chuyên dụng để xác định chính xác vị trí chạm sớm ở cả trạng thái cắn chặt và khi thực hiện các vận động hàm ra trước, sang bên.

Sau khi xác định được điểm sai lệch, mão sứ sẽ được mài chỉnh có kiểm soát nhằm loại bỏ tiếp xúc bất thường. Bề mặt sau điều chỉnh cần được đánh bóng lại đúng kỹ thuật để tránh tạo nhám, hạn chế bám mảng và giảm nguy cơ mòn sứ. Nếu mão sứ vẫn đảm bảo độ sát khít với cùi răng, đường viền kín và trục chịu lực phù hợp, việc điều chỉnh này có thể giúp phục hồi khớp cắn mà không cần can thiệp sâu hơn.

4.2. Thay mới răng sứ

Trong trường hợp lệch khớp cắn xuất phát từ sai sót lớn như mão sứ chế tác sai kích thước, không sát khít, sai trục lực nhai hoặc vật liệu không đạt tiêu chuẩn, mài chỉnh không thể khắc phục triệt để nên bác sĩ sẽ chỉ định tháo bỏ mão cũ để bọc răng sứ mới.

Trước khi làm lại, bác sĩ cần đánh giá toàn diện tình trạng răng trụ, mô nha chu và tương quan khớp cắn tổng thể. Nếu đã xuất hiện sang chấn khớp cắn hoặc dấu hiệu viêm quanh răng, cần xử lý ổn định trước khi tiến hành phục hình mới. Quy trình làm lại phải đảm bảo kiểm soát chặt chẽ từ bước lấy dấu chính xác, thiết kế hình thể giải phẫu phù hợp đến thử và cân chỉnh khớp cắn kỹ lưỡng trước khi gắn cố định.

Mặc dù thay mới răng sứ đòi hỏi thêm thời gian và chi phí, nhưng đây là giải pháp triệt để nhằm khôi phục chức năng nhai ổn định, phòng ngừa biến chứng và kéo dài tuổi thọ phục hình.

Bọc răng sứ bị lệch khớp cắn là biến chứng thường gặp do quá trình điều trị xảy ra sai sót. Tuy nhiên, bạn có thể phòng ngừa biến chứng này bằng cách lựa chọn cơ sở nha khoa uy tín, bác sĩ có kinh nghiệm và tuân thủ tái khám định kỳ sẽ giúp đảm bảo khớp cắn ổn định, ăn nhai thoải mái và kéo dài tuổi thọ phục hình. Nếu nhận thấy lệch khớp cắn sau khi làm sứ, hãy đến ngay nha khoa để được kiểm tra và điều trị sớm.