Răng hô là gì? Nguyên nhân và phương pháp điều trị hiệu quả

Răng hô là tình trạng răng, xương hàm hàm trên bị nhô ra phía trước quá mức so với hàm dưới, nguyên nhân xuất phát từ răng mọc chìa, xương hàm phát triển bất thường hoặc kết hợp cả hai nguyên nhân. Răng bị hô là dạng sai lệch khớp cắn thường gặp, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến thẩm mỹ gương mặt và chức năng ăn nhai nên cần được khắc phục sớm bằng phương pháp phù hợp.

1. Răng hô là gì?

Răng hô hay còn gọi là răng vẩu, là tình trạng sai lệch khớp cắn phổ biến khi răng hàm trên nhô ra phía trước nhiều hơn so với răng hàm dưới, làm ảnh hưởng đến ăn nhai, thẩm mỹ và sức khỏe răng miệng.

Răng hô có 2 mức độ:

• Răng hô nhẹ: Ở mức độ này, răng chỉ bị chìa nhẹ ra phía trước, không ảnh hưởng quá nhiều đến thẩm mỹ gương mặt nhưng cần được can thiệp sớm để phòng ngừa nguy cơ răng hô nặng hơn.
• Răng hô nặng: Răng hô nặng rất dễ nhận biết, hàm trên sẽ chìa ra phía trước và phủ lên răng hàm dưới, thậm chí là che khuất răng hàm dưới. Quan sát góc nghiêng sẽ thấy phần miệng bị nhô ra, ở góc chính diện thì môi bị đưa lên, khó khép lại.

Răng hô nếu không được can thiệp điều trị sẽ dẫn đến những ảnh hưởng tiêu cực sau:

• Giảm thẩm mỹ của khuôn mặt: Răng hô làm cho gương mặt trông lồi, thiếu cân đối. Răng chìa ra làm cho phần môi bị đẩy lên thiếu tự nhiên và nụ cười mất đi sự hài hòa
• Ảnh hưởng chức năng ăn nhai: Hô răng khiến bệnh nhân gặp khó khăn khi cắn xé và nghiền nát thức ăn, lâu dài có thể ảnh hưởng tới khả năng nhai và khớp thái dương.
• Gây khó khăn khi vệ sinh răng miệng: Khi răng hô, lệch lạc có thể tạo các vị trí khó làm sạch, tăng nguy cơ tích tụ mảng bám. Lâu dài và ảnh hưởng đến sức khỏe răng miệng.

2. Nguyên nhân khiến răng bị hô

3 nguyên nhân chính khiến răng bị hô là do răng, do xương hàm và do cả xương và răng.

Hô do răng: Hô do răng là tình trạng răng hàm trên mọc chìa ra phía trước và phủ lên răng hàm dưới, thường xảy ra ở nhóm răng cửa. Hô do răng thường có các kiểu như sau:

• Răng mọc không đúng vị trí trên cung hàm và nghiêng hoặc chìa ra phía trước, đặc biệt làm nhóm răng cửa sẽ bị hô răng.
• Răng có kích thước to so với cung hàm, dẫn đến không có đủ không gian cho răng mọc nên khiến răng mọc chen chúc và chìa ra ngoài.
• Một số thói quen xấu như mút tay, đẩy lưỡi, thở miệng,… sẽ tác động đến hướng của nhóm răng cửa. Đặc biệt, trẻ em trong giai đoạn thay răng dễ bị ảnh hưởng vì răng vĩnh viễn đang mọc, chân răng còn chưa chắc chắn nên dễ hô răng hơn.

Hô do hàm: Đây là tình trạng xương hàm có kích thước không cân xứng với xương hàm dưới nhưng răng mọc bình thường, làm cho tổng gương mặt mất cân đối. Hô hàm thường liên quan đến quá trình phát trình phát triển của xương hàm hoặc yếu tố di truyền.

• Trong giai đoạn trưởng thành, xương hàm trên phát triển quá mức hoặc hàm dưới kém phát triển cũng sẽ gây hô hàm.
• Về yếu tố di truyền, khi cha mẹ hoặc ông bà bị hô hàm, con cháu đời sau có nguy cơ bị tình trạng tương tự. Tuy nhiên, tỷ lệ di truyền đặc điểm hô hàm không phải 100%.

Hô do răng và xương hàm: Răng hô có nguyên nhân hỗn hợp đến từ sự mọc chìa của răng và sự phì đại của hàm trên. Đây là nguyên nhân hô phức tạp do sai lệch xuất hiện ở cả răng và hàm, vì vậy cần đánh giá kỹ lưỡng trước khi điều trị.

3. Các kiểu răng hô

Dựa trên đặc điểm, biểu hiện hô thực tế, có thể chia thành 5 kiểu răng hô là răng hô hàm trên, răng hô môi dày, răng hô hở lợi, răng hô hàm dưới và răng hô cằm lẹm.

• Răng hô hàm trên: Răng hô hàm trên là kiểu răng hô hàm với biểu hiện đặc trưng là xương hàm trên bị nhô ra do có kích thước lớn hơn bình thường, khiến khớp cắn 2 hàm không ăn khớp, gương mặt trông bị lồi, ảnh hưởng nghiêm trọng đến quá trình ăn nhai và thẩm mỹ khuôn mặt.
• Răng hô làm môi dày: Khi răng cửa hàm trên mọc chìa ra phía trước, môi bị đẩy ra ngoài tạo cảm giác môi dày và nhô hơn gọi là răng hô môi dày.
• Răng hô hở lợi (cười hở lợi): Đây là kiểu răng hô đi kèm tình trạng phần lợi hàm trên lộ ra nhiều khi cười, làm nụ cười kém hài hòa và ảnh hưởng đến thẩm mỹ khuôn mặt.
• Răng hô hàm dưới: Răng hô hàm dưới là tình trạng vùng răng hoặc hàm dưới có xu hướng hướng nhô ra phía trước so với hàm trên, có thể xuất phát từ vị trí mọc của răng hoặc sự phát triển của xương hàm dưới.
• Răng hô cằm lẹm: Dạng răng hô này là do xương hàm dưới có kích thước ngắn và nhỏ hơn bình thường, làm cho phần bị thụt vào trong. Nguyên nhân chính gây hô cằm lẹm là xương hàm dưới kém phát triển bẩm sinh, bị tiêu xương hàm do mất răng hàm dưới lâu ngày hoặc bệnh lý răng miệng.

4. Phương pháp điều trị răng hô hiệu quả

Để điều trị răng hô hiệu quả, trước tiên cần xác định chính xác nguyên nhân gốc rễ gây hô, từ đó chưa ra phương pháp điều trị thích hợp. Mỗi nguyên nhân có phương pháp tương ứng khác nhau, cụ thể:

Phương pháp điều trị răng hô do răng

• Chỉnh răng hô bằng niềng răng mắc cài: Niềng răng mắc cài là phương pháp chỉnh nha sử dụng hệ thống mắc cài và dây cung để tạo lực để kéo lùi nhóm răng hô và điều răng về vị trí chuẩn trên cung hàm. Phương pháp này có giá thành tầm trung, phù hợp với mọi mức độ hô răng nên được nhiều bệnh nhân lựa chọn.
• Chỉnh răng hô bằng niềng răng trong suốt Invisalign: Niềng răng Invisalign là phương pháp chỉnh nha hiện đại dùng khay niềng trong suốt làm từ nhựa y khoa để từ từ dịch chuyển răng về vị trí mới. Loại niềng này đảm bảo tính thẩm mỹ, tháo lắp dễ dàng, ít gây đau, mang đến quá trình niềng răng hô nhẹ nhàng và hiệu quả.
• Bọc sứ răng hô: Với các trường hợp hô răng nhẹ và khớp cắn bình thường thì bệnh nhân có thể làm răng sứ để giảm độ hô và cải thiện thẩm mỹ hàm răng. Tuy nhiên, phương pháp này cần can thiệp mài răng thật theo tỷ lệ nhất định để giảm độ chìa nên không thể áp dụng cho các ca hô mức độ trung bình đến nặng.

Phương pháp điều trị răng hô do xương hàm

Với các kiểu hô có nguyên nhân đến từ cấu trúc xương hàm, bác sĩ sẽ chỉ định phẫu thuật điều chỉnh cấu trúc xương hàm. Phương pháp này có hiệu quả cao trong điều trị hô hàm nhưng chi phí lớn, có độ xâm lấn nhất định và đòi hỏi bác sĩ có chuyên môn cùng trang thiết bị y khoa hiện đại.

Phương pháp điều trị răng hô do cả răng và hàm

Đối với các các ca bị hô do cả răng và hàm, bác sĩ sẽ chỉ định phẫu thuật can thiệp cấu trúc xương hàm trước nhằm điều chỉnh khôi phục tương quan giữa 2 hàm. Sau khi bệnh nhân hoàn toàn hồi phục, bác sĩ sẽ tiến hành niềng răng để nắn chỉnh răng sai lệch, khắc phục triệt để tình trạng hô.

Răng hô là dạng sai khớp cắn phổ biến có thể xuất phát từ răng, xương hàm hoặc cả răng và hàm. Tùy từng trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định niềng răng, bọc răng sứ, phẫu thuật chỉnh hàm hoặc kết hợp phẫu thuật với chỉnh nha. Do đó, bệnh nhân bị răng hô cần đến nha khoa uy tín để thăm khám, xác định chính xác nguyên nhân và mức độ sai lệch trước khi lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp.