Sau khi nhổ răng khôn kiêng ăn gì và nên ăn gì để lành nhanh? 

Sau khi nhổ răng khôn, bạn cần kiêng ăn thực phẩm cứng, giòn, dai, dính, cay nóng, có hạt nhỏ, chua ngọt quá mức, rượu bia và đồ uống có ga. Ngược lại, bạn nên ăn các thực phẩm mềm, lỏng như cháo loãng, súp ấm, sữa chua và thực phẩm giàu protein như trứng luộc, đậu hũ non,… để lành thương nhanh. Thời gian ăn lại bình thường sau khi nhổ răng khôn thường dao động từ 1-2 tuần, tùy thuộc vào mức độ phức tạp của ca nhổ răng và tốc độ lành vết thương của mỗi người.

1. Tại sao sau khi nhổ răng khôn kiêng ăn uống?

Sau khi nha sĩ nhổ răng khôn, tại vị trí răng bị nhổ sẽ hình thành một lỗ hổng trong xương hàm và lợi. Chính vì vậy, bạn cần kiêng ăn uống vì vết thương cần thời gian hình thành cục máu đông bảo vệ, ngăn ngừa vi khuẩn xâm nhập, để quá trình lành thương nhanh và tránh nguy cơ viêm nhiễm.

Tuy nhiên, cục máu đông này rất mỏng manh và dễ bị phá vỡ bởi các tác động cơ học như nhai đồ cứng, hút qua ống hút, hoặc súc miệng quá mạnh. Ngoài ra, các thực phẩm cay nóng, chua, rượu bia có thể kích thích vết thương, làm tăng lưu lượng máu, từ đó gây chảy máu kéo dài hoặc làm tan cục máu đông.

Chính vì vậy, việc kiêng ăn uống đúng cách sau nhổ răng khôn không chỉ là biện pháp phòng ngừa đơn giản, mà còn là yếu tố quyết định đến tốc độ và chất lượng lành vết thương.

2. Nhổ răng khôn kiêng ăn gì?

Sau nhổ răng khôn, bạn cần kiêng thực phẩm cứng, giòn, dai, dính, cay nóng, nóng bỏng, có hạt nhỏ, chua ngọt quá mức, rượu bia và đồ uống có ga.  Dưới đây là danh sách chi tiết 8 nhóm thực phẩm bạn cần tránh xa sau khi nhổ răng khôn để đảm bảo quá trình lành vết thương diễn ra an toàn và nhanh chóng:

2.1. Thực phẩm cứng, giòn gây tổn thương vết thương

Thực phẩm cứng và giòn như kẹo cứng, bánh quy, snack, hạt điều, hạt óc chó, ngô rang, bánh mì vỏ dày, thịt khô, xương sườn tạo ra áp lực cơ học lớn lên vùng vết thương khi nhai, dẫn đến làm bong cục máu đông và gây chấn thương thứ phát.

Danh sách cụ thể các thực phẩm cứng, giòn cần tránh:

• Snack giòn: Khoai tây chiên, bánh quy giòn, popcorn, bánh pretzel
• Hạt các loại: Hạt điều, hạt óc chó, hạt hạnh nhân, hạt hướng dương
• Kẹo cứng: Kẹo bạc hà, kẹo mút cứng, kẹo dừa khô
• Bánh mì cứng: Bánh mì Pháp vỏ cứng, bánh mì nướng giòn
• Thịt khô: Thịt bò khô, thịt heo khô, cá khô
• Rau củ sống: Cà rốt sống, bắp cải sống, củ cải sống.

2.2. Thực phẩm dai, dính khó Nhai

Thực phẩm dai và dính như kẹo cao su, xôi, thịt bò dai, pizza có nhiều cheese, bánh mì sandwich dày, khoai lang nướng, mứt dẻo đòi hỏi lực nhai kéo dài và dễ bám dính vào vùng vết thương, gây khó khăn trong việc vệ sinh răng miệng.

Danh sách thực phẩm dai, dính cần kiêng:

• Kẹo dẻo: Kẹo cao su, kẹo dẻo trái cây, marshmallow
• Thực phẩm từ gạo nếp: Xôi, bánh giầy, bánh chưng, bánh dày
• Thịt dai: Thịt bò nạc, gân bò, sụn, thịt gà đùi
• Bánh pizza: Pizza có nhiều phô mai kéo sợi
• Khoai lang/khoai mỡ: Khoai nướng, khoai luộc dẻo
• Mứt và caramel: Mứt dẻo, kẹo caramel, kẹo bơ cứng

2.3. Đồ ăn cay nóng và gia vị mạnh

Đồ ăn cay nóng và gia vị mạnh như ớt, tiêu, tỏi, gừng, mù tạt, đồ ăn Thái, Hàn cay, nước sốt Tabasco, hạt tiêu đen chứa các hợp chất kích thích mạnh như capsaicin, allicin, piperine gây viêm và đau nhức vết thương nghiêm trọng.

Danh sách đồ ăn cay nóng và gia vị cần tránh:

• Ớt các loại: Ớt tươi, ớt bột, tương ớt, sa tế
• Gia vị mạnh: Hạt tiêu, gừng, tỏi, mù tạt, wasabi
• Món ăn cay: Lẩu Thái cay, bún bò Huế, kim chi Hàn Quốc
• Nước sốt cay: Tabasco, Sriracha, nước sốt BBQ cay
• Gia vị khác: Quế, đinh hương, hồi, sả

2.4. Thực phẩm nóng

Thực phẩm nóng như cháo nóng sôi, súp nóng vừa múc, trà nóng, cà phê nóng, nước sôi có nhiệt độ trên 60°C sẽ làm tan cục máu đông, gây bỏng niêm mạc và kích thích chảy máu tại vùng vết thương.

Danh sách thực phẩm nóng bỏng cần tránh:

• Đồ uống nóng: Cà phê nóng, trà nóng, sữa nóng, nước sôi
• Súp nóng: Súp gà, súp hải sản, canh nóng
• Cháo nóng: Cháo trắng, cháo thịt, cháo cá vừa nấu xong
• Món chiên nóng: Gà rán, khoai tây chiên, bánh rán vừa chiên
• Đồ nướng: Thịt nướng, cá nướng vừa lấy ra khỏi lò

2.5. Đồ ăn có hạt nhỏ, vụn

Đồ ăn có hạt nhỏ, vụn như vừng, hạt chia, hạt quinoa, popcorn, ngũ cốc, cơm rang, bánh quy vụn, bánh mì nướng dễ mắc kẹt trong lỗ hổng răng, tạo ổ vi khuẩn và rất khó loại bỏ bằng cách súc miệng thông thường.

Một khi hạt nhỏ rơi vào vết thương, rất khó để loại bỏ mà không gây tổn thương thêm. Việc dùng tăm, tia nước mạnh hoặc súc miệng quá mạnh để lấy hạt ra có thể phá vỡ cục máu đông và gây chảy máu

Danh sách đồ ăn có hạt nhỏ, vụn cần kiêng:

• Hạt nhỏ: Vừng, hạt chia, hạt quinoa, hạt lanh
• Ngũ cốc: Yến mạch hạt, ngũ cốc nguyên hạt, granola
• Cơm và bánh: Cơm rang, bánh quy vụn, bánh mì nướng giòn
• Popcorn: Bắp rang, ngô rang bơ
• Trái cây có hạt: Dâu tây, kiwi (có hạt nhỏ), lựu

2.6. Thực phẩm chua, ngọt quá mức

Thực phẩm chua, ngọt quá mức như chanh, cam, dứa, kẹo ngọt, soda, nước trái cây có đường chứa acid và đường cao sẽ kích ứng vết thương, tăng độ nhạy cảm răng và tạo môi trường thuận lợi cho vi khuẩn phát triển.

Danh sách thực phẩm chua, ngọt cần tránh:

• Trái cây chua: Chanh, cam, quýt, dứa, kiwi, dâu tây
• Nước trái cây: Nước cam, nước chanh, nước dứa
• Kẹo ngọt: Kẹo socola, kẹo mút, kẹo dẻo
• Đồ uống ngọt: Soda, nước ngọt có ga, trà sữa đường
• Sản phẩm lên men: Sữa chua có đường, dưa chua, kim chi chua

2.7. Rượu bia và đồ uống có cồn

Rượu bia và đồ uống có cồn như bia, rượu vang, whisky, vodka, cocktail ức chế quá trình đông máu, tương tác với thuốc kháng sinh, làm giãn mạch máu và gây mất nước, từ đó làm chậm quá trình lành vết thương và tăng nguy cơ biến chứng.

Danh sách đồ uống có cồn cần kiêng:

• Bia: Bia chai, bia hơi, bia lon các loại
• Rượu vang: Rượu vang đỏ, rượu vang trắng
• Rượu mạnh: Whisky, vodka, rum, gin, tequila
• Cocktail: Mojito, martini, margarita
• Rượu trái cây: Rượu sake, soju, rượu mơ

2.8. Đồ uống có ga, dùng ống hút

Đồ uống có ga và dùng ống hút như Coca, Pepsi, nước ngọt có ga, sinh tố qua ống hút tạo áp lực âm tính trong miệng khi hút, làm bong cục máu đông (gây dry socket), đồng thời carbon dioxide trong nước ngọt có ga gây kích ứng vết thương.

Danh sách đồ uống có ga và cần tránh ống hút:

• Nước ngọt có ga: Coca-Cola, Pepsi, Sprite, 7Up, Fanta
• Nước khoáng có ga: Perrier, San Pellegrino
• Bia có ga: Bia chai, bia lon
• Cocktail có ga: Mojito, gin tonic
• Bất kỳ đồ uống nào qua ống hút: sinh tố, nước ép, trà sữa, cafe

3. Nhổ răng khôn nên ăn gì?

Sau nhổ răng khôn, bạn nên ăn thực phẩm mềm, lỏng, giàu protein, vitamin và khoáng chất như cháo loãng, súp ấm, sữa chua, trứng luộc, đậu hũ non, cá hấp nghiền nhỏ, chuối chín, bơ, sinh tố. Những thực phẩm này không chỉ dễ nuốt, không gây tổn thương mà còn cung cấp đầy đủ dinh dưỡng để hỗ trợ quá trình tái tạo mô và chữa lành vết thương nhanh chóng.

Sau đây là danh sách chi tiết các nhóm thực phẩm nên ăn sau nhổ răng khôn, được phân loại theo giai đoạn phục hồi và giá trị dinh dưỡng:

3.1. Ăn thức ăn mềm, mịn và mát trong 24-48 giờ đầu

Trong 24-48 giờ đầu, bạn chỉ nên ăn thực phẩm mềm, lỏng như cháo loãng, súp (ăn nguội, không nóng), sữa chua, kem lạnh, sữa đậu nành, nước dừa, nước súp xương ấm. Những thực phẩm này không cần nhai, dễ nuốt, không gây áp lực lên vết thương và cung cấp năng lượng tức thì cho cơ thể.

Cụ thể, giai đoạn 24-48 giờ đầu là thời điểm quan trọng nhất để cục máu đông hình thành và ổn định. Vì vậy, bạn cần tránh tuyệt đối mọi động tác nhai hoặc tác động cơ học lên vùng vết thương. Thực phẩm lỏng giúp bạn duy trì dinh dưỡng mà không làm ảnh hưởng đến quá trình lành ban đầu.

3.2. Ăn thức ăn mềm, dễ nhai từ ngày thứ 3

Từ ngày thứ 3 trở đi, bạn có thể bổ sung thực phẩm giàu protein như trứng luộc chín nghiền nhỏ, đậu hũ non, cá hấp nghiền mịn, thịt gà xay nhuyễn, sữa tươi, sữa chua Hy Lạp. Protein là thành phần thiết yếu để tái tạo collagen, phục hồi mô mềm và tăng cường hệ miễn dịch, giúp vết thương lành nhanh và giảm nguy cơ nhiễm trùng.

4. Nhổ răng khôn bao lâu thì ăn lại bình thường?

Sau nhổ răng khôn, bạn có thể ăn lại bình thường sau 1-2 tuần, tùy thuộc vào mức độ phức tạp của ca nhổ răng và tốc độ phục hồi của mỗi cá nhân. Cụ thể, với ca nhổ răng đơn giản, thời gian phục hồi khoảng 7-10 ngày, trong khi ca nhổ răng phức tạp (răng mọc lệch, mọc ngầm) có thể kéo dài đến 14-21 ngày.

5. Dấu hiệu biến chứng sau khi nhổ răng khôn cần gặp bác sĩ

Bạn cần đến nha khoa gặp bác sĩ ngay lập tức nếu xuất hiện các dấu hiệu chảy máu không ngừng sau 24 giờ, sưng tấy tăng nặng sau ngày thứ 3, đau dữ dội không giảm sau uống thuốc, sốt cao trên 38.5°C, mùi hôi nặng từ vết thương, hoặc khó nuốt/khó thở.

Dưới đây là danh sách chi tiết các dấu hiệu và cách nhận biết nhiễm trùng sau khi nhổ răng khôn:

• Chảy máu kéo dài: Vết thương vẫn chảy máu liên tục sau 6-8 giờ kể từ khi nhổ răng dù đã chườm lạnh và cắn gạc đúng cách.
• Cơn đau ngày càng dữ dội và không thuyên giảm: Cơn đau sau khi nhổ răng khôn ngày càng tăng lên dù đã uống thuốc giảm đau hoặc đau tái phát sau 3-4 ngày nhổ răng.
• Sốt cao kéo dài: Sốt cao trên 38.5°C hoặc cao bất thường cho thấy đây là dấu hiệu nhiễm trùng.
• Mùi hôi nặng từ vết thương: Mùi hôi tanh, thối rất nặng từ vùng vết thương, không giảm sau súc miệng nước muối, kèm theo vị đắng trong miệng cho thấy vết thương đang nhiễm trùng.

Tóm lại, việc tuân thủ chế độ ăn uống đúng cách sau khi nhổ răng khôn là yếu tố then chốt quyết định tốc độ lành vết thương và phòng ngừa biến chứng. Nếu xuất hiện các dấu hiệu bất thường như chảy máu kéo dài, sưng tấy tăng nặng, đau dữ dội hoặc sốt cao, hãy liên hệ ngay với nha sĩ để được xử lý kịp thời.