Có nên nhổ răng khôn không? Khi nào nên nhổ và không nên?

Bạn nên nhổ răng khôn khi răng khôn mọc lệch đè vào răng số 7, gây viêm nướu tái phát hoặc tạo túi nướu chứa thức ăn khó vệ sinh. Ngược lại, các trường hợp răng khôn mọc thẳng, có đủ không gian và không gây triệu chứng bất thường thì bạn hoàn toàn có thể giữ lại. Hơn hết, có nên nhổ răng khôn hay không nên được đưa ra sau khi thăm khám và chụp X-quang tại cơ sở nha khoa uy tín.

1. Răng khôn là gì và có tác dụng gì?

Răng khôn (răng số 8) là răng hàm mọc ở vị trí cuối cùng trong cung hàm người trưởng thành, thường mọc từ 18-25 tuổi. Mỗi người có tối đa 4 răng khôn (2 hàm trên, 2 hàm dưới), tuy nhiên không phải ai cũng mọc đủ số lượng này do yếu tố di truyền và không gian hàm.

Răng khôn mọc sau cùng nên vòm miệng của người trưởng thành không đủ chỗ để chúng mọc bình thường, khiến răng khôn bị xô lệch, mọc ngầm, mọc chen lấn các răng khác dẫn đến sưng và đau nhức. Do đó, với nhiều người răng khôn hầu như không có tác dụng về mặt thẩm mỹ hay chức năng ăn nhai.

Tình trạng răng khôn mọc ngầm, xô lệch sang răng kế cận.

2. Có nên nhổ răng khôn không?

Có, bạn nên nhổ răng khôn nếu chúng gây ra ít nhất một trong ba vấn đề chính: mọc lệch ảnh hưởng răng bên cạnh, gây viêm nhiễm tái phát hoặc tạo khe giắt thức ăn không thể vệ sinh sạch. Ngược lại, bạn không nên nhổ răng khôn khi chúng mọc thẳng đúng vị trí, có đủ không gian, không gây đau nhức và bạn có thể vệ sinh răng miệng dễ dàng.

Quan trọng nhất, quyết định cuối cùng có nên nhổ răng khôn không sẽ dựa trên chẩn đoán của bác sĩ nha khoa sau khi chụp X-quang để đánh giá chính xác tình trạng răng. Cụ thể:

• Nếu răng khôn mọc lệch, mọc ngang hoặc mọc ngầm trong xương hàm, chúng có nguy cơ cao gây tổn thương cho răng số 7, dẫn đến tiêu xương và sâu răng ở vùng tiếp xúc. Trong trường hợp này, việc nhổ răng khôn là cần thiết để bảo vệ các răng còn lại.
• Nếu bạn gặp phải các triệu chứng như đau nhức liên tục, sưng nướu quanh răng khôn, chảy máu nướu hoặc có mùi hôi từ vùng răng khôn, đây là dấu hiệu rõ ràng cho thấy răng đang gây viêm nhiễm và cần nhổ bỏ.
• Do vị trí nằm sâu trong cung hàm, nhiều răng khôn rất khó vệ sinh sạch sẽ bằng bàn chải thông thường. Nếu bạn không thể đánh sạch khu vực này, thức ăn và mảng bám sẽ tích tụ, từ đó tạo môi trường cho vi khuẩn phát triển, gây sâu răng và viêm nướu.

Theo nghiên cứu của Đại học Harvard từ Khoa Nha khoa, vào năm 2023, khoảng 85% các trường hợp răng khôn mọc lệch cuối cùng đều cần phải nhổ bỏ do gây biến chứng. Tuy nhiên, con số này không có nghĩa là tất cả mọi người đều phải nhổ răng khôn một cách tự động. Thay vào đó, bạn nên đặt lịch thăm khám định kỳ với nha sĩ, đặc biệt khi răng khôn bắt đầu mọc (khoảng 18-20 tuổi), để theo dõi sát sao tình trạng phát triển.

Bên cạnh đó, một số trường hợp đặc biệt cần xem xét kỹ lưỡng trước khi quyết định nhổ răng khôn:

• Người đang niềng răng: Bác sĩ chỉnh nha có thể yêu cầu nhổ răng khôn để tạo không gian cho các răng di chuyển về đúng vị trí
• Người có kế hoạch phẫu thuật hàm: Răng khôn có thể cản trở quá trình phẫu thuật chỉnh hình xương hàm
• Người chuẩn bị điều trị ung thư vùng đầu cổ: Nhổ răng khôn trước khi xạ trị giúp giảm nguy cơ viêm nhiễm nghiêm trọng
• Người có bệnh lý toàn thân: Cần đánh giá kỹ tình trạng sức khỏe trước khi quyết định nhổ răng.

Bạn nên nhổ răng khôn nếu răng khôn mọc lệch, ảnh hưởng răng kế cạnh và gây ra các bệnh lý răng miệng.

3. Khi nào bắt buộc phải nhổ răng khôn?

Bạn bắt buộc phải nhổ răng khôn trong 7 tình huống chính: răng khôn mọc lệch đè vào răng số 7, răng khôn mọc ngầm gây viêm nướu tái phát, răng khôn gây đau nhức kéo dài, răng khôn bị sâu không thể điều trị, răng khôn tạo túi nướu chứa thức ăn, răng khôn ảnh hưởng đến kế hoạch niềng răng và răng khôn có nang hoặc u nang.

Dưới đây là chi tiết từng tình huống cụ thể giúp bạn nhận biết khi nào răng khôn của mình cần được loại bỏ ngay lập tức:

• Răng khôn mọc lệch đè vào răng số 7 gây ra áp lực liên tục lên răng hàm bên cạnh, dẫn đến tiêu xương ổ răng và sâu răng ở vị trí tiếp xúc không thể vệ sinh được.
• Răng khôn mọc ngầm, chỉ nhú lên một phần hoặc hoàn toàn nằm trong xương hàm, tạo ra nắp nướu che phủ một phần chóp răng. Kết quả, vùng này trở thành “túi chứa” lý tưởng cho thức ăn và vi khuẩn, gây ra tình trạng viêm nướu quanh chóp răng.
• Răng khôn gây đau nhức kéo dài cảnh báo nghiêm trọng cho thấy răng đang gây ra vấn đề cấu trúc hoặc viêm nhiễm cần nhổ bỏ.
• Răng khôn bị sâu nằm quá xa và khó tiếp cận, khiến việc trám răng hoặc điều trị tủy trở nên cực kỳ phức tạp hoặc không thể thực hiện.
• Tình trạng có khe hở bất thường giữa răng khôn và nướu, hoặc giữa răng khôn và răng số 7, nơi thức ăn liên tục bị kẹt lại và không thể làm sạch bằng cách thông thường.
• Bác sĩ chỉnh nha chỉ định nhổ răng khôn trước hoặc trong quá trình niềng răng, nhằm tạo không gian cho các răng di chuyển về đúng vị trí và đảm bảo kết quả niềng răng ổn định lâu dài.
• Răng khôn có nang hoặc u nang là tình trạng nghiêm trọng nhất trong các chỉ định nhổ răng khôn, do nang răng có thể phát triển thành u lành tính hoặc ác tính, đồng thời phá hủy xương hàm xung quanh.

Tình trạng răng khôn mọc ngầm, chỉ nhú lên một phần cần nhổ bỏ.

4. Những trường hợp không nên nhổ răng khôn?

Bạn không nên nhổ răng khôn trong 3 trường hợp chính: răng khôn mọc thẳng và có đủ không gian, răng khôn không có triệu chứng bất thường và răng khôn có thể dễ vệ sinh, không bị kẹt thức ăn hay bị sâu.

Dưới đây là trường hợp chi tiết có thể giữ lại răng khôn và không cần nhổ:

• Răng khôn mọc thẳng và đủ chỗ, vuông góc với răng số 7, có đủ diện tích trong cung hàm và không gây áp lực lên các răng bên cạnh.
• Răng khôn đảm bảo chức năng ăn nhai, có thể nghiền nát thức ăn.
• Răng khôn dễ vệ sinh, không bị kẹt thức ăn, không bị sâu và viêm nhiễm.

5. Nhổ răng khôn có ảnh hưởng gì không?

Nhổ răng khôn thường an toàn và không ảnh hưởng xấu đến sức khỏe nếu được thực hiện bởi bác sĩ có kỹ thuật giỏi. Ngoài ra, nhổ răng khôn còn giúp bảo vệ răng kế cận, loại bỏ nguyên nhân gây đau nhức, viêm nhiễm và cải thiện chức năng ăn nhai. Tuy nhiên, nếu nhổ răng khôn không đúng cách có thể gặp tình trạng đau, sưng, nhiễm trùng hay thậm chí là tổn thương dây thần kinh, thủng xoang hàm.

Chính vì vậy, nhổ răng khôn an toàn và cần thiết nếu răng khôn gây vấn đề. Để đảm bảo an toàn, hãy chọn bác sĩ nha khoa uy tín, có kinh nghiệm và tuân thủ hướng dẫn chăm sóc sau nhổ răng.

Nhổ răng khôn hoàn toàn an toàn nếu nhổ răng tại nha khoa uy tín.

Tóm lại, bạn nên nhổ răng khôn nếu răng khôn mọc ngầm gây ảnh hưởng các răng kế cận, gây đau nhức và không thể vệ sinh. Còn trường hợp răng khôn mọc thẳng đứng, không ảnh hưởng răng kế cận và đảm bảo chức năng, dễ vệ sinh thì không cần loại bỏ.