Niềng răng tại nhà là phương pháp sử dụng các dụng cụ chỉnh tự chế, bộ niềng răng được bày bán sẵn trên thị trường, hàm niềng trainer cho trẻ em hoặc khay niềng trong suốt được bác sĩ thiết kế riêng để tự nắn chỉnh răng mà không cần đến nha khoa.
Tuy nhiên, một số phương pháp tự niềng tại nhà có thể khiến răng bị lệch lạc nghiêm trọng hơn và tiềm ẩn nguy cơ gây hại cho sức khỏe người dùng nên niềng răng tại nhà cần có sự tư vấn và theo dõi từ bác sĩ chuyên môn chỉnh nha.
Dụng cụ niềng răng tại nhà là gì?. Dụng cụ niềng răng tại nhà là những khí cụ chỉnh nha thường được chế tạo từ chất liệu Silicon hoặc nhựa y tế để nắn chỉnh vị trí của các răng mọc sai lệch.
Các miếng niềng răng thường được sử dụng để định hướng, điều chỉnh răng tại nhà cho trẻ đang trong độ tuổi xương hàm đang phát triển gọi là hàm trainer.
Còn bộ niềng tại nhà mà người lớn có thể sử dụng được gọi là khay niềng răng trong suốt.
Các khí cụ niềng răng tại nhà này có thể khắc phục tình trạng răng thưa, móm, hô, mọc sai lệch mức độ nhẹ, đồng thời giúp giảm tần suất đến nha khoa.
Tuy nhiên, không phải ai cũng có thể sử dụng bộ niềng răng tại nhà, bệnh nhân cần được bác sĩ thăm khám, chỉ định và hướng dẫn cách sử dụng để không làm nguy hại đến răng miệng.
Các cách tự niềng răng tại nhà phổ biến hiện nay.
Các cách tự niềng răng tại nhà được nhiều người sử dụng là niềng răng bằng cách buộc dây thun vào răng, dùng mắc cài tự làm bằng dây thép, đẩy răng bằng tay, dùng khay nhựa tự chế, niềng răng trong suốt cho người lớn và niềng răng trainer cho trẻ em.
Tuy nhiên, một số cách niềng răng tại nhà mang đến những tác động không tốt cho sức khỏe răng miệng. 2.1 Niềng răng tại nhà bằng dây thun.
Niềng răng bằng dây thun là cách tự niềng răng tại nhà sử dụng dây thun buộc quanh chân răng mọc thưa để kéo hẹp khoảng thưa.
Dù vậy, bác sĩ khuyến cáo không nên thực hiện phương pháp này vì dù dây thun có tính co dãn tốt nhưng lực kéo không được tính toán cẩn thận sẽ tác động không tốt đến chân răng và không mang lại hiệu quả điều trị thực tế.
2.2 Niềng răng bằng mắc cài tự chế từ dây thép. Một số người sử dụng dây thép để nắn chỉnh lại cho giống hình dáng của hệ thống khí cụ niềng răng ở nha khoa rồi tự gắn vào răng.
Tuy nhiên, dụng cụ niềng răng tại nhà tự chế bằng dây thép này rất nguy hiểm, có thể làm trầy xước khoang miệng và nướu, gây viêm nhiễm và thậm chí làm răng bị gãy rụng nếu lực tác động quá mạnh.
2.3 Niềng răng bằng cách tự đẩy răng bằng tay. Với mục đích điều chỉnh các răng về vị trí mong muốn, nhiều người thường dùng tay hoặc lưỡi để tác động lực lên răng trong khoảng 15 – 20 phút mỗi ngày.
Đặc biệt phụ huynh thường dùng cách này cho con trẻ đang trong độ tuổi thay răng nhằm chỉnh hướng mọc của răng. Tuy nhiên trẻ chưa biết cách kiểm soát lực nên cách này có thể khiến răng xô lệch trầm trọng hơn.
Đối với người lớn có xương hàm mọc hoàn thiện, cách này không mang lại hiệu quả. 2.4 Niềng răng bằng khay nhựa tự chế.
Khay trong suốt tự chế là những chiếc máng nhựa trong suốt có thể dễ dàng mua trên thị trường không theo chỉ định của bác sĩ, nhưng loại dụng cụ này không được làm theo kích thước khuôn răng của từng người nên không thể ôm sát cung răng, gây khó chịu trong quá trình sử dụng.
Ngoài ra, nguồn gốc vật liệu không rõ ràng có thể gây kích ứng mô mềm, đồng thời không tạo được lực kéo chỉnh cần thiết, dẫn đến không mang lại kết quả như ý. 2.5 Bộ niềng răng tại nhà cho người lớn.
Bộ niềng răng tại nhà thường tại nhà thường được chỉ định để niềng răng tại nhà cho người lớn là khay niềng trong suốt.
Niềng răng trong suốt phương pháp chỉnh nha sử dụng khay niềng làm từ nhựa y khoa để kéo chỉnh các răng sai lệch.
Có nhiều loại khay niềng trong suốt khác nhau, phổ biến nhất là niềng răng trong suốt Invisalign , 3D Clear và eCligner.
Các khay niềng răng trong suốt sẽ được thiết kế riêng theo khuôn răng của từng người nên có thể điều chỉnh răng với độ chính xác cao, mang lại hiệu quả điều trị cho các trường hợp như hô, móm, thưa, răng mọc khấp khểnh,… Ngoài ra, máng niềng rất dễ dàng tháo lắp nên bệnh nhân có thể tự thay khay tại nhà mà không cần đến bác sĩ để siết niềng định kỳ.
2.6 Bộ niềng răng tại nhà cho trẻ em. Niềng răng tại nhà cho trẻ em hay còn gọi là hàm trainer, thường được dùng để điều trị các sai lệch nhẹ cho trẻ từ 5 – 10 tuổi.
Trong giai đoạn thay răng, răng vĩnh viễn bắt đầu mọc, phần chân răng và xương hàm vẫn chưa cứng chắc nên đồ niềng răng tại nhà có thể nắn chỉnh phương hướng của các răng mọc lệch về vị trí phù hợp.
Ngoài ra, phương pháp này còn được dùng định hướng mọc cho răng, đồng thời loại bỏ được tật xấu như đẩy lưỡi, mút tay, nghiến răng, giúp trẻ có hàm răng khỏe mạnh, lâu dài. Tự niềng răng tại nhà có hiệu quả không?.
Các phương pháp tự niềng răng tại nhà chỉ mang lại hiệu quả khi các dụng cụ niềng có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng, có thiết kế phù hợp với tình trạng răng và được điều chỉnh lực kéo phù hợp.
Bên cạnh đó các khí cụ niềng phải được bác sĩ có chuyên môn chỉ định và theo dõi định kỳ.
Trong đó, bộ niềng răng trainer dành cho trẻ em và niềng răng trong suốt dành cho người lớn là biện pháp chỉnh nha tiện lợi không cần đến nha khoa thường xuyên mà vẫn đảm bảo hiệu quả cao.
Những phương pháp tự niềng răng tại nhà khác như dây thun, dây thép, khay nhựa tự chế hoặc bộ niềng bán sẵn trên thị trường không mang lại hiệu quả chỉnh nha.
Các chuyên gia cảnh báo việc sử dụng những dụng cụ này có thể khiến răng lệch lạc nghiêm trọng hơn so với ban đầu, đồng thời gây ra nhiều biến chứng như đau nhức răng, viêm chân răng, viêm tủy,… Do đó bệnh nhân không nên tự ý sử dụng các biện pháp này để chỉnh nha.
Nếu bạn mong muốn niềng răng tại nhà mà vẫn đảm bảo an toàn, mang lại hiệu quả cao và tiết kiệm thời gian thì hãy đến nha khoa để được bác sĩ thăm khám kỹ lưỡng và đề xuất sử dụng biện pháp niềng phù hợp.
Hướng dẫn cách đeo niềng răng tại nhà.
Cách đeo niềng răng tại nhà rất đơn giản vì hầu hết các dụng cụ niềng răng tại nhà hiện nay đều được thiết kế theo hình chữ U tương đồng với hình dạng cung hàm nhưng không nên tự ý sử dụng mà cần được bác sĩ thăm khám kỹ lưỡng rồi chỉ định loại hàm phù hợp.
Cách đeo niềng răng tại nhà gồm 4 bước như sau: Bước 1: Cầm dụng cụ niềng răng hình theo chiều tương đồng với hàm răng (hình chữ U nằm ngang, đầu quay vào phía cơ thể)..
Bước 2: Há miệng, đặt dụng cụ niềng vào hàm răng, cân chỉnh sao cho vừa khít..
Bước 3: Ấn dụng cụ niềng răng tại nhà lên hàm răng với một lực vừa phải, chú ý làm sao cho dụng cụ bao phủ được toàn bộ thân răng mà không quá cộm, cấn..
Bước 4: Ngậm miệng lại và cắn chặt hai hàm răng, cần chú ý hạn chế há miệng trong suốt thời gian đeo dụng cụ niềng..
Lưu ý: Cần đeo khay niềng tại nhà đúng cách và đủ thời gian theo chỉ định của bác sĩ để đạt hiệu quả tốt nhất. Niềng răng trong suốt cần đeo tối thiểu 20 – 22 giờ/ngày, với niềng răng trainer thì đeo khoảng 10 giờ/ngày.
Niềng răng tại nhà có thể giúp tiết kiệm thời gian và mang lại hiệu quả điều chỉnh các răng sai lệch chỉ khi được thực hiện đúng cách, với khí cụ tiêu chuẩn và có sự chỉ định của bác sĩ chuyên môn.
Đồng thời, bệnh nhân cần tránh sử dụng các phương pháp tự chế chưa được kiểm chứng hiệu quả hay nguồn gốc xuất xứ để bảo vệ sức khỏe răng miệng lâu dài.
Nếu bạn muốn được tư vấn cụ thể hơn về các phương pháp tự niềng răng không cần đến nha khoa tái khám nhiều lần, hãy liên hệ Nha khoa I-Dent ngay. Cơ sở 1: 19V Nguyễn Hữu Cảnh, P.19, Q.Bình Thạnh, TP.Hồ Chí Minh.
Cơ sở 2: 193A-195 Hùng Vương, P.9, Quận 5, TP.Hồ Chí Minh. Cơ sở 3: 83 Đường số 3 Khu dân cư Cityland, P.10, Q.Gò Vấp, TP.Hồ Chí Minh. Phác đồ điều trị mẫu.